Dienbien.gov.vn - Sau một năm triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số", Điện Biên đã ghi nhận những chuyển biến tích cực trong phổ cập kỹ năng số, góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với cán bộ, đảng viên, người dân và doanh nghiệp. Không chỉ phổ cập kiến thức, kỹ năng số, phong trào còn góp phần thay đổi tư duy, hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và giải quyết thủ tục hành chính, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng tới mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.

Đối với Điện Biên, một tỉnh miền núi, biên giới với địa hình chia cắt, dân cư phân tán và điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, việc phổ cập kỹ năng số cho người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi chỉ khi người dân biết sử dụng công nghệ số, tiếp cận các nền tảng số và khai thác hiệu quả các dịch vụ số, chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống. Xuất phát từ yêu cầu đó, Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh với mục tiêu phổ cập tri thức chuyển đổi số, hình thành kỹ năng số cơ bản cho mọi tầng lớp nhân dân. Sau một năm thực hiện, phong trào đã tạo chuyển biến tích cực từ nhận thức đến hành động, góp phần từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa vùng thuận lợi với vùng sâu, vùng xa.

Điểm nổi bật của Phong trào "Bình dân học vụ số" là cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm. Không dừng ở việc tuyên truyền hay tổ chức các lớp tập huấn, các cấp, các ngành của tỉnh đã chú trọng phổ cập kỹ năng sử dụng công nghệ cho từng nhóm đối tượng, từ cán bộ, công chức, học sinh, người lao động đến người dân ở các bản vùng cao, hướng tới giúp người dân ứng dụng kỹ năng số vào thực tiễn. Tại nhiều xã, phường, Tổ Công nghệ số cộng đồng trở thành lực lượng nòng cốt, kiên trì thực hiện phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người", giúp người dân từng bước làm quen với điện thoại thông minh, tài khoản định danh điện tử VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt đến kỹ năng phòng chống lừa đảo trên không gian mạng. Các mô hình như "Gia đình số", "Chợ số - Nông thôn số", "Mỗi công dân - Một danh tính số", mạng lưới "Đại sứ số" hay các đội hình thanh niên tình nguyện phổ cập kỹ năng số đã tạo môi trường để người dân thực hành thường xuyên, thay vì chỉ học lý thuyết. Đến nay, 100% thôn, bản, tổ dân phố đều duy trì hoạt động của Tổ Công nghệ số cộng đồng, đây là lực lượng trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ số, góp phần đưa chuyển đổi số đến tận cơ sở. Cùng với đó, 100% sở, ban, ngành và UBND các xã, phường đã ban hành kế hoạch triển khai phong trào, gắn với nhiệm vụ chuyển đổi số, Đề án 06, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số. Nhiều cơ quan đưa nội dung học tập kỹ năng số vào sinh hoạt chi bộ, hoạt động chuyên môn, từng bước hình thành văn hóa học tập và ứng dụng công nghệ trong công việc, tạo sức lan tỏa trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Theo báo cáo, sau một năm triển khai, Phong trào "Bình dân học vụ số" đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, 22.581/24.620 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động khu vực công, được đào tạo, tập huấn và đáp ứng yêu cầu về kiến thức, kỹ năng số (đạt 91,7%). Nhiều đơn vị hoàn thành 100% chỉ tiêu như Thanh tra tỉnh, Sở Xây dựng, Sở Công Thương, Sở Ngoại vụ và một số xã, phường. Trong lĩnh vực giáo dục, đã tích hợp giáo dục kỹ năng số vào chương trình giáo dục, hoạt động ngoại khóa, giáo dục STEM/STEAM. Đến nay, 208.350 học sinh phổ thông từ cấp tiểu học trở lên, được tiếp cận nội dung về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, kỹ năng số, an toàn thông tin (đạt 100%). Đây được xem là nền tảng để hình thành thế hệ công dân số trong tương lai. Đối với người dân trưởng thành, khoảng 75% đã có kiến thức, kỹ năng số cơ bản; 189.430 người đã được hệ thống VNeID xác nhận đạt phổ cập tri thức chuyển đổi số, tương đương 57,4% mục tiêu năm 2026. Dù chưa đạt kỳ vọng, tuy nhiên kết quả này phản ánh sự chuyển biến tích cực trong việc hình thành thói quen học tập và sử dụng nền tảng số của người dân. Một điểm nhấn đáng chú ý trong năm đầu triển khai phong trào là việc đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức các lớp tập huấn AI tại 100% xã, phường với hơn 3.000 học viên là cán bộ cơ sở và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng. Nội dung tập trung vào khai thác AI phục vụ công việc, tổng hợp thông tin, soạn thảo văn bản và nâng cao hiệu quả quản lý. Không chỉ khu vực công, nhiều đơn vị, doanh nghiệp cũng từng bước đưa AI vào hoạt động chuyên môn, góp phần nâng cao năng suất lao động và từng bước hình thành tư duy làm việc trong môi trường số.

Bên cạnh kết quả đạt được, khoảng cách về kỹ năng số giữa các địa phương chưa đồng đều; khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu thiết bị thông minh, hạn chế về hạ tầng viễn thông và điều kiện kinh tế. Toàn tỉnh vẫn còn 52 bản thiếu hạ tầng viễn thông di động, trong khi phổ cập kỹ năng số cho người lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã mới đạt khoảng 65%. Một số Tổ Công nghệ số cộng đồng hoạt động chưa thực sự thường xuyên do thiếu nhân lực và kinh phí hỗ trợ.

Thời gian tới, Điện Biên đặt mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu còn lại của Phong trào "Bình dân học vụ số", trong đó phấn đấu 100% người dân trưởng thành biết chữ có kiến thức, kỹ năng số cơ bản; có trên 330.000 người được xác nhận phổ cập kỹ năng số trên VNeID và 100% người lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã được trang bị kỹ năng số. Đồng thời, tỉnh tiếp tục mở rộng hạ tầng viễn thông, hỗ trợ thiết bị thông minh cho người dân vùng khó khăn, tăng cường đào tạo AI và đổi mới phương thức phổ cập kỹ năng số theo hướng "cầm tay chỉ việc", lấy thực hành làm trọng tâm.

Sau một năm triển khai, những kết quả đạt được bước đầu cho thấy phong trào "Bình dân học vụ số" đã tạo ra sự thay đổi đáng kể trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Khi người dân biết sử dụng công nghệ để học tập, giao dịch, sản xuất, tiếp cận dịch vụ công, chuyển đổi số không còn là mục tiêu của riêng cơ quan quản lý mà trở thành động lực phát triển của toàn xã hội. Đó cũng chính là nền tảng để Điện Biên từng bước xây dựng một xã hội số toàn diện, không để ai bị bỏ lại phía sau./.