Dienbien.gov.vn - Phòng, chống ma túy không chỉ là cuộc đấu tranh với tội phạm, mà còn là hành trình bảo vệ sức khỏe, giữ gìn hạnh phúc mỗi gia đình và sự bình yên của cộng đồng. Với cách tiếp cận đó, ngành Y tế Điện Biên đang từng bước xây dựng một “lá chắn” từ cơ sở thông qua tuyên truyền, phòng ngừa, xác định tình trạng nghiện, điều trị và giảm tác hại của ma túy, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng tỉnh Điện Biên không ma túy đến năm 2030.

Hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy và Ngày quốc tế - Ngày toàn dân phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường không ma túy”, 100% đơn vị trực thuộc Sở Y tế đã tổ chức các hoạt động tuyên truyền phù hợp với thực tế.

Không chỉ dừng ở những khẩu hiệu, thông điệp phòng, chống ma túy được lồng ghép vào các cuộc họp, sinh hoạt chi bộ, đoàn thể, hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trên các trang thông tin điện tử, mạng xã hội, pa-nô, áp-phích, băng-rôn..., những cảnh báo về tác hại của ma túy tiếp tục được lan tỏa đến cán bộ, người lao động và Nhân dân.

Đặc biệt, trước sự xuất hiện ngày càng đa dạng của các loại ma túy tổng hợp, chất hướng thần mới và ma túy “núp bóng” dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử..., công tác truyền thông được chú trọng nhằm giúp người dân, nhất là thanh thiếu niên, nhận diện nguy cơ và chủ động phòng tránh ngay từ sớm.

Ở một tỉnh miền núi, địa bàn rộng, giao thông còn nhiều khó khăn, việc đưa các dịch vụ y tế đến gần hơn với người nghiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi phía sau mỗi trường hợp nghiện không chỉ là vấn đề sức khỏe của một cá nhân, mà còn là câu chuyện của một gia đình và cả cộng đồng.

Theo ông Mai Hoàng Hà, Phó Giám đốc Sở Y tế, hiện toàn tỉnh duy trì 19 cơ sở điều trị và 24 cơ sở cấp phát thuốc Methadone, quản lý, điều trị 1.966 người. Tại các cơ sở, người bệnh được tư vấn, vận động tham gia điều trị, theo dõi sát quá trình điều trị; đồng thời được lồng ghép chăm sóc, điều trị HIV/AIDS và các bệnh đồng nhiễm, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tác hại của ma túy.

Điều trị bằng Methadone không chỉ giúp người bệnh giảm lệ thuộc vào các chất dạng thuốc phiện mà còn mở ra cơ hội để họ từng bước ổn định sức khỏe, giảm nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường máu, trở lại cuộc sống và hòa nhập cộng đồng.

Cùng với điều trị, công tác xác định tình trạng nghiện được triển khai ngày càng rộng hơn. Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 113 cơ sở y tế đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện, với 168 cán bộ y tế đủ điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Từ đầu năm đến ngày 30/6, các cơ sở y tế đã xác định tình trạng nghiện đối với 588 trường hợp, trong đó 473 trường hợp được xác định nghiện ma túy và 115 trường hợp không nghiện. Việc mở rộng mạng lưới này giúp người có nguy cơ và người sử dụng ma túy được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời tạo cơ sở cho công tác quản lý, tư vấn và điều trị phù hợp.

Phòng, chống ma túy trong lĩnh vực y tế còn là nỗ lực giảm những tổn thương mà ma túy để lại đối với sức khỏe con người. Các cơ sở y tế tiếp tục duy trì tư vấn, khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người sử dụng ma túy; triển khai các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, viêm gan B, viêm gan C và các bệnh lây truyền qua đường máu.

Cùng với đó là việc giảm kỳ thị, tạo điều kiện để người nghiện tiếp cận các dịch vụ y tế và điều trị. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp người bệnh có thêm cơ hội phục hồi, thay vì bị đẩy ra ngoài các dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ của cộng đồng.

Thông qua Dự án 6 “Tăng cường đáp ứng y tế trong phòng, chống ma túy thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030”, ngành Y tế tiếp tục nâng cao năng lực xác định tình trạng nghiện, mở rộng điều trị Methadone, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý điều trị và tăng cường hỗ trợ tâm lý, xã hội cho người nghiện.

Ở một chiều khác, ngành Y tế cũng siết chặt quản lý các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy. Các cơ sở khám chữa bệnh được yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất; kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình bảo quản, cấp phát, sử dụng và tiêu hủy thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt, không để xảy ra thất thoát, lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích.

Những kết quả đạt được cho thấy công tác phòng, chống ma túy của ngành Y tế đang từng bước chuyển từ xử lý sang chủ động phòng ngừa, từ tập trung vào người nghiện sang chăm sóc sức khỏe, giảm tác hại và hỗ trợ phục hồi toàn diện.

Tuy nhiên, hành trình này vẫn còn nhiều trở ngại. Địa bàn rộng, giao thông khó khăn khiến một bộ phận người nghiện khó tiếp cận dịch vụ điều trị; tình trạng bỏ điều trị Methadone vẫn còn. Một số cơ sở y tế chưa đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện, trong khi nhân lực và kinh phí dành cho công tác phòng, chống ma túy còn hạn chế.

Thời gian tới, ngành Y tế tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng điều trị Methadone; củng cố mạng lưới cơ sở xác định tình trạng nghiện; nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế; tăng cường quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất. Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe và phối hợp liên ngành cũng tiếp tục được đẩy mạnh.

Mục tiêu xây dựng tỉnh Điện Biên không ma túy đến năm 2030 vì thế không chỉ bắt đầu từ những biện pháp đấu tranh, ngăn chặn, mà còn được vun đắp từ từng cơ sở y tế, từng cuộc tư vấn, từng người bệnh được tiếp cận điều trị và từng gia đình được trang bị kiến thức để chủ động phòng ngừa.

Đó là cách ngành Y tế góp thêm một “lá chắn” từ cơ sở, cùng các lực lượng và toàn xã hội giữ gìn sức khỏe Nhân dân, bảo vệ cuộc sống bình yên và xây dựng một Điện Biên an toàn, lành mạnh, không ma túy./.