Dienbien.gov.vn - Một đám cưới khi tuổi đời còn quá trẻ có thể bắt đầu bằng niềm vui của hai gia đình, nhưng phía sau đó đôi khi là những năm tháng học hành dang dở, những lựa chọn chưa kịp trưởng thành và những hệ lụy kéo dài đến cả thế hệ sau. Với hôn nhân cận huyết thống, những hệ lụy ấy còn đặt ra nguy cơ đối với sức khỏe và chất lượng dân số. Bởi vậy, phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống không chỉ là câu chuyện chấp hành pháp luật, mà còn là câu chuyện về quyền được học tập, phát triển và lựa chọn tương lai của mỗi người trẻ.

Tại Lễ phát động phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tỉnh Điện Biên năm 2026, thông điệp ấy được truyền tải qua tiểu phẩm “Tương lai phía trước”. Câu chuyện về hai gia đình người Mông vùng cao đưa người xem đến gần hơn với những hoàn cảnh có thể bắt gặp trong đời sống: những người cha, người mẹ mang nặng quan niệm cũ; những cô bé, cậu bé đang tuổi học trò nhưng đứng trước lựa chọn hôn nhân khi chưa đủ tuổi. Qua đó, những hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống hiện lên từ việc học tập dang dở, hạn chế cơ hội việc làm, khó khăn trong cuộc sống đến những ảnh hưởng đối với sức khỏe và thế hệ sau.

Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới, nơi 19 dân tộc cùng sinh sống. Những năm qua, các cấp, các ngành đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật về hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên, tại một số địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tảo hôn vẫn còn xảy ra.

Đây không chỉ là vấn đề về tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật, mà còn liên quan trực tiếp đến cơ hội học tập, việc làm, khả năng tự lập, sức khỏe của người trẻ và chất lượng dân số. Với hôn nhân cận huyết thống, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của thế hệ sau càng đặt ra yêu cầu phải tăng cường tuyên truyền, phòng ngừa.

Nhận thức rõ điều đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TU ngày 8/5/2026 về phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết xác định đây là nhiệm vụ vừa cấp thiết, vừa lâu dài, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, gia đình và cộng đồng.

Phát biểu tại Lễ phát động, đồng chí Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu đưa công tác phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đi vào thực chất, bắt đầu từ cơ sở, từ mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng dân cư. Trong đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền phù hợp với từng địa bàn, phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản, bí thư chi bộ và các đoàn thể trong vận động Nhân dân thay đổi nhận thức, loại bỏ những tập quán không còn phù hợp.

Chính quyền cơ sở cần chủ động nắm tình hình, nhận diện những trường hợp có nguy cơ để kịp thời tư vấn, vận động, can thiệp, thực hiện tốt phương châm phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Nhà trường tiếp tục tăng cường giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, kiến thức về giới và sức khỏe sinh sản vị thành niên; phối hợp với gia đình, địa phương quan tâm những học sinh có nguy cơ bỏ học, kết hôn sớm.

Trong hành trình ấy, thanh niên không chỉ là đối tượng tuyên truyền mà còn là lực lượng trực tiếp tạo ra sự thay đổi. Em Lò Ngọc Diệp, học sinh lớp 11B1, Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên, đại diện đoàn viên, thanh niên trong tỉnh đã khẳng định trách nhiệm của tuổi trẻ trong việc chủ động tìm hiểu pháp luật, nói không với tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; đồng thời trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Thông điệp của tuổi trẻ không chỉ dừng lại ở việc “không kết hôn sớm”, mà hướng đến việc tạo ra những lựa chọn khác cho người trẻ: tiếp tục đến trường, học nghề, có việc làm, lập thân, lập nghiệp và nuôi dưỡng ước mơ. Đoàn Thanh niên tỉnh cũng xác định tiếp tục đổi mới hình thức tuyên truyền thông qua sinh hoạt chi đoàn, diễn đàn, tọa đàm, sân khấu hóa, hoạt động ngoại khóa và các nền tảng số, đưa thông điệp đến gần hơn với thanh thiếu niên.

Cùng với đó, phòng, chống tảo hôn cần gắn với hướng nghiệp, đào tạo nghề, khởi nghiệp, lập nghiệp và phát triển kinh tế. Khi người trẻ có kiến thức, nghề nghiệp, việc làm và mục tiêu rõ ràng, các em sẽ có thêm điều kiện để chủ động lựa chọn tương lai và chuẩn bị đầy đủ trước khi xây dựng gia đình.

Một cuộc vận động chỉ tạo thành chuyển biến khi thông điệp từ hội trường bước vào từng căn nhà, từng bản làng. Mỗi gia đình cần đồng hành với con cái, khuyến khích học tập, học nghề và chuẩn bị hành trang trước khi bước vào cuộc sống hôn nhân. Cộng đồng, nhà trường, chính quyền cơ sở và những người có uy tín cùng chung tay phát hiện, tuyên truyền, vận động, không để những trường hợp có nguy cơ tảo hôn rơi vào khoảng trống hỗ trợ.

Nghi thức phát động và cuộc diễu hành cổ động trên các tuyến đường chính của phường Điện Biên Phủ, phường Mường Thanh sau chương trình tiếp tục lan tỏa thông điệp về chấp hành pháp luật hôn nhân và gia đình, bảo vệ trẻ em, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc.

Tảo hôn có thể khiến một ước mơ dừng lại quá sớm; hôn nhân cận huyết thống có thể để lại hệ lụy cho cả thế hệ sau. Đẩy lùi những vấn đề này cũng chính là mở rộng cánh cửa tương lai cho người trẻ, để các em có thêm thời gian học tập, trưởng thành, lựa chọn nghề nghiệp và tự xây dựng cuộc sống.

Để khi bước vào hôn nhân, đó là sự lựa chọn được chuẩn bị bằng tình yêu, hiểu biết, trách nhiệm và sự tự nguyện; để mỗi gia đình thực sự là nơi nuôi dưỡng hạnh phúc và mỗi người trẻ có cơ hội viết tiếp ước mơ của mình./.