Dienbien.gov.vn - Sau một năm tái cơ cấu nông nghiệp, Chiềng Sinh tạo chuyển biến rõ nét với việc mở rộng vùng cà phê, mắc ca, phát huy nguồn lực trong nhân dân và từng bước đưa hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp tham gia sâu vào sản xuất. Từ mở rộng diện tích, địa phương đang chuyển trọng tâm sang tổ chức lại sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị gắn với thị trường.

Sau một năm triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp, cơ cấu cây trồng tại Chiềng Sinh có sự chuyển dịch rõ nét, trong đó cà phê và mắc ca được xác định là những cây trồng chủ lực. Năm 2026, xã hoàn thành trồng mới 860ha cà phê, đạt 215% kế hoạch tỉnh giao, nâng tổng diện tích cà phê toàn xã lên 1.184,1ha. Diện tích cà phê trồng mới trong năm 2026 gấp 2,6 lần tổng diện tích đã thực hiện từ năm 2025 trở về trước; tỷ lệ cây sống ước đạt trên 97%. Đối với cây mắc ca, xã trồng mới 400ha, đạt 100% kế hoạch, nâng tổng diện tích lên 979ha, tỷ lệ cây sống ước đạt trên 96%. Cùng với nguồn lực từ các dự án, doanh nghiệp bắt đầu tham gia phát triển vùng nguyên liệu. Công ty Cổ phần Du lịch và Nông nghiệp Công nghệ cao Điện Biên đã triển khai trên 300ha mắc ca trong năm 2026 và tiếp tục phối hợp xây dựng vùng lõi mắc ca theo quy hoạch. Vụ Đông năm 2026, xã có 147,02ha đăng ký sản xuất với 1.002 hộ tham gia, gồm ngô ngọt và đậu tương Nhật. Việc tổ chức sản xuất theo hướng này nhằm nâng hệ số sử dụng đất, tăng giá trị trên đơn vị diện tích và từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa. Đặc biệt phương thức tổ chức sản xuất có sự thay đổi, người dân ngày càng trực tiếp tham gia, đóng góp nguồn lực và làm chủ quá trình sản xuất. Trong phát triển cà phê, nhân dân huy động hàng chục nghìn ngày công từ gieo ươm, chăm sóc cây giống, đào hố đến trồng và chăm sóc cây. Người dân đồng thời đối ứng công lao động và một phần vật tư phục vụ sản xuất.

Tại hai dự án liên kết cà phê và mắc ca trồng xen cà phê, tổng nguồn lực thực hiện trong năm 2026 đạt 69,118 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 30,052 tỷ đồng, Nhân dân đối ứng 39,066 tỷ đồng, chiếm 56,5%, chủ yếu bằng ngày công và trực tiếp thực hiện các khâu sản xuất. Theo đồng chí Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, điều đáng ghi nhận ở Chiềng Sinh không chỉ là diện tích cà phê, mắc ca được mở rộng mà còn là việc người dân trực tiếp tham gia, góp công, góp vật tư và trở thành chủ thể của quá trình sản xuất. Để sản xuất hàng hóa phát triển bền vững, Chiềng Sinh xác định HTX và doanh nghiệp là những mắt xích quan trọng trong tổ chức lại sản xuất. Trong năm, xã đã vận động thành lập 6 HTX nông nghiệp, định hướng trở thành đầu mối cung ứng vật tư, chuyển giao kỹ thuật, tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ. Thông qua HTX, người dân có điều kiện tiếp cận vốn, mua tập trung vật tư đầu vào, nhận hỗ trợ từ doanh nghiệp liên kết và từng bước ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Cùng với đó, xã phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp triển khai vùng lõi mắc ca, tháo gỡ các nội dung liên quan đến đất đai, quy hoạch và thủ tục đầu tư. Định hướng được đặt ra là thu hút doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào vùng nguyên liệu, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, yêu cầu không phải chỉ tăng số lượng HTX mà phải nâng chất lượng hoạt động, để HTX thực sự trở thành cầu nối giữa hộ dân và doanh nghiệp. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ và nâng giá trị nông sản.

Cùng với tái cơ cấu nông nghiệp, phát triển kinh tế tư nhân được Chiềng Sinh xác định là một trong những động lực quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất hàng hóa và nâng cao thu nhập. Sau một năm triển khai, xã đã hỗ trợ thành lập doanh nghiệp đầu tiên trên địa bàn, duy trì và tạo điều kiện cho trên 200 hộ kinh doanh hoạt động ổn định, đồng thời thành lập 6 HTX nông nghiệp. Cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh phát triển, phương thức điều hành của chính quyền cũng được định hướng chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, hỗ trợ và đồng hành. Xã chủ động nắm bắt nhu cầu của doanh nghiệp, phối hợp giải quyết những vấn đề liên quan đến đất đai, quy hoạch, đầu tư, thủ tục hành chính, tín dụng, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Đồng chí Lò Văn Cương yêu cầu cấp ủy, chính quyền xã chuyển từ tư duy “quản lý doanh nghiệp” sang “kiến tạo môi trường để doanh nghiệp phát triển”; những khó khăn về thủ tục, đất đai, quy hoạch, hạ tầng, tín dụng và đầu ra cần được chủ động nắm bắt, tháo gỡ.

Những kết quả bước đầu tạo nền tảng để Chiềng Sinh hướng tới một nền nông nghiệp hàng hóa có tổ chức. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng diện tích cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất. Vì vậy, giai đoạn tới, Chiềng Sinh không chỉ tập trung mở rộng diện tích mà phải chăm sóc tốt diện tích đã trồng, kiểm soát quy trình kỹ thuật, gắn phát triển mới với điều kiện đất đai, nguồn nước, khả năng chăm sóc và thị trường. Năm 2027, xã đặt mục tiêu vận động nhân dân trồng mới khoảng 600ha mắc ca và 600ha cà phê; đồng thời phát triển vùng nguyên liệu theo hướng an toàn, hữu cơ, tăng cường truy xuất nguồn gốc, xây dựng mã vùng trồng và tiêu chuẩn hóa sản phẩm phục vụ chế biến, xuất khẩu. Cùng với đó là tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện và vùng nguyên liệu; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến, bảo quản, tiêu thụ cà phê, mắc ca và các sản phẩm nông, lâm nghiệp.

Có thể thấy, sau một năm tái cơ cấu, Chiềng Sinh đã hình thành những nền tảng quan trọng: vùng cà phê, mắc ca được mở rộng; nguồn lực trong Nhân dân được phát huy; HTX từng bước hình thành; doanh nghiệp bắt đầu tham gia sâu hơn; mối liên kết giữa chính quyền, người dân, HTX và doanh nghiệp được đặt vào trung tâm của quá trình tổ chức lại sản xuất. Theo định hướng được Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lò Văn Cương đặt ra, Chiềng Sinh cần từng bước hình thành những mô hình, chuỗi sản xuất và sản phẩm cụ thể; đồng thời có doanh nghiệp, HTX đủ năng lực làm hạt nhân để đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng.

Mục tiêu đến năm 2028, xã đạt chuẩn nông thôn mới đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, nâng cao thu nhập, tạo việc làm và phát triển kinh tế bền vững. Trong đó, tái cơ cấu nông nghiệp và phát triển kinh tế tư nhân cùng hướng tới mục tiêu huy động nguồn lực xã hội, tổ chức lại sản xuất và tạo ra giá trị mới cho địa phương. Từ những vùng cà phê, mắc ca đang mở rộng đến các HTX, hộ kinh doanh và doanh nghiệp đang từng bước hình thành, Chiềng Sinh đang tạo dựng những yếu tố cần thiết cho một nền nông nghiệp hàng hóa gắn với kinh tế tư nhân./.