Dienbien.gov.vn - Những ngày cuối tháng 9, khi nắng hanh bắt đầu phủ khắp núi rừng Tây Bắc, cũng là lúc Tuần Giáo bước vào cao điểm mùa khô, trên những cánh rừng của xã Tuần Giáo, tiếng loa phát thanh bằng các thứ tiếng Kinh – Thái – Mông vang vọng khắp các bản làng. Lời kêu gọi bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) được nhắc đi nhắc lại vừa mang tính cấp bách, vừa chan chứa trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và từng hộ dân.

Tính riêng trong tháng 8/2025, Kiểm lâm địa bàn đã phối hợp tổ chức họp tuyên truyền được 07 buổi với 375 lượt người tham gia

Từ ngày 01/7/2025, cả nước chính thức hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, xã Tuần Giáo trên cơ sở sáp nhập xã Quài Nưa, Quài Cang và thị trấn Tuần Giáo có tổng diện tích tự nhiên gần 10.560 ha; đất có rừng trên 3.713 ha (trong đó: rừng tự nhiên 3.375,27 ha, rừng trồng 338,45 ha); Tỷ lệ che phủ rừng đạt 35,17%. Để tiếp tục thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và PCCCR, UBND xã Tuần Giáo đã ban hành văn bản về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và PCCCR, trong đó nhấn mạnh: PCCCR phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong mùa khô, không để xảy ra cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng đến rừng và đời sống nhân dân.

Theo đó, từ cấp xã đến từng bản, hộ gia đình, chính quyền triển khai đồng bộ các hoạt động, như: Tuyên truyền pháp luật về đất đai, lâm nghiệp; phổ biến trách nhiệm và quyền lợi của chủ rừng; rà soát, hoàn thiện phương án PCCCR; tổ chức lực lượng trực 24/24 giờ trong cao điểm mùa khô; tuần tra, kiểm soát chặt chẽ các khu vực trọng điểm có nguy cơ phá rừng, cháy rừng cao. Song song với đó, UBND xã yêu cầu các chủ rừng, cộng đồng dân cư ký cam kết bảo vệ rừng, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng bản, từng Trưởng bản, Bí thư Chi bộ. Đây là cách làm thiết thực, tạo sức lan tỏa và ràng buộc trách nhiệm rõ ràng. Nếu như trước đây, nhiều hộ dân coi việc bảo vệ rừng là “chuyện của Kiểm lâm”, thì nay, nhận thức đã có sự chuyển biến mạnh mẽ. Người dân hiểu rằng, bảo vệ rừng là bảo vệ chính cuộc sống của mình, rừng giữ đất, giữ nước, điều hòa khí hậu, cung cấp nguồn sinh kế bền vững từ lâm sản phụ, từ phát triển du lịch cộng đồng… Đặc biệt, lực lượng quần chúng tham gia bảo vệ rừng ngày càng đông đảo, từ thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh đến các tổ tự quản của bản. Họ không chỉ tham gia tuần tra, canh gác, mà còn tuyên truyền cho nhau trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, đám cưới, lễ hội. Sự gắn kết chặt chẽ này đã góp phần biến công tác bảo vệ rừng thành phong trào tự giác, bền bỉ.

Kiểm lâm địa bàn thường xuyên phối hợp các chủ rừng rà soát, kiểm tra ngoài thực địa các địa điểm biến động tăng giảm rừng trên địa bàn được giao phụ trách

Tại các bản có nguy cơ cháy rừng cao, tổ bảo vệ rừng duy trì trực canh 24/24 giờ, sẵn sàng ứng cứu khi phát hiện khói, lửa, tín hiệu cảnh báo được truyền đi nhanh chóng qua hệ thống loa bản, điện thoại di động, hoặc trực tiếp bằng kẻng, đảm bảo bố trí lực lượng, phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ). Điều này đảm bảo xử lý kịp thời khi cháy rừng xảy ra, không để ngọn lửa bùng phát ngoài tầm kiểm soát. Bên cạnh đó, chính quyền cũng kiên quyết xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, từ đốt nương không kiểm soát, khai thác rừng trái phép, đến việc chậm báo cáo khi xảy ra cháy. Đặc biệt, trách nhiệm được đặt ra không chỉ cho chủ rừng, mà cả Trưởng bản, Bí thư Chi bộ nếu bản nào để xảy ra “điểm nóng” phá rừng hay cháy rừng, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản phải chịu trách nhiệm trước Đảng ủy và chính quyền xã.

Theo thống kê của Hạt Kiểm lâm Tuần Giáo, từ đầu năm đến nay toàn xã không xảy ra vụ cháy rừng nào, đã tổ chức họp tuyên truyền được 40 lượt với 1.384 người tham gia; tổ chức tuần tra 84 lượt, với sự tham gia của 361 người. Trong tháng 8/2025, Kiểm lâm địa bàn phối hợp với UBND xã, chủ rừng, tuyên truyền trên loa phát thanh 04 lượt với tổng 3,5 giờ, số người tham gia ký cam kết bảo vệ rừng 375 người. Kết quả cho thấy, nhận thức xã hội đã thay đổi, người dân từ chỗ coi bảo vệ rừng là việc của “Nhà nước” nay đã coi đó là trách nhiệm gắn bó với sinh kế của gia đình, cộng đồng.

Kiểm lâm phụ trách địa bàn tham gia kiểm tra, tuần tra, tuyên truyền công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng

Anh Bạc Cầm Sơn – Kiểm lâm viên phụ trách xã cho biết: Một trong những “đòn bẩy” thay đổi nhận thức của người dân chính là tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Hằng năm, các hộ gia đình, cộng đồng quản lý rừng đều nhận được tiền DVMTR – nguồn thu nhập thiết thực giúp bà con có thêm vốn phát triển sản xuất. Tuần Giáo có tổng diện tích rừng cung ứng DVMTR trên 1.931 ha; diện tích quy đổi theo hệ số K gần 1.528 ha. Theo báo cáo tổng số tiền đã chi trả DVMTR năm 2024 cho 428 chủ rừng là trên 1 tỷ 217 triệu đồng (trong đó: Chi trả số tiền trên 313 triệu đồng cho 407 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân; chi trả số tiền trên 903 triệu đồng cho 21 chủ rừng là cộng đồng dân cư). Không chỉ là chống cháy, giữ rừng, Tuần Giáo còn đang từng bước gắn phát triển rừng với phát triển sinh kế bền vững: trồng mắc ca, cà phê, phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, khi rừng trở thành nguồn sống, nguồn thu, người dân càng thêm quyết tâm bảo vệ, giữ rừng.

Bảo vệ rừng không chỉ là bảo vệ môi trường, mà còn là bảo vệ nguồn sống, nguồn nước, nguồn thu nhập cho hàng nghìn hộ dân. Đây được coi là nhiệm vụ chung, liên quan trực tiếp đến sự an toàn, sinh kế và sự phát triển bền vững của địa phương. Do đó, việc triển khai đồng bộ, nghiêm túc các giải pháp từ tỉnh đến cơ sở cho thấy quyết tâm rất lớn của hệ thống chính trị, cũng như sự đồng lòng của cả cộng đồng./.

Ngọc Thuỷ