VPUB - Thời gian qua, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong việc giao đất, giao rừng (GĐGR) ngày càng được bổ sung, hoàn thiện. Nhờ vậy đã tạo được hành lang pháp lý quan trọng để việc GĐGR được thực hiện hiệu quả, nhằm bảo vệ và phát triển rừng ngày càng tốt hơn, góp phần khai thác tiềm năng đất đai, phát triển sản xuất. Trên địa bàn huyện Tủa Chùa, chủ trương, chính sách GĐGR được thực hiện từng bước, đã góp phần tích cực trong việc phục hồi rừng và nâng cao độ che phủ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái, nâng cao đời sống người dân.

Chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về GĐGR cho cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với đồng bào dân tộc thiểu số, những người gắn bó với rừng, tạo sinh kế, thu nhập từ rừng. Việc công nhận quyền hợp pháp và lâu dài đối với quản lý, sử dụng rừng thông qua chính sách GĐGR đã tạo tâm lý ổn định cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình, đồng thời tạo động lực cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình huy động nguồn lực vào bảo vệ và phát triển rừng trên diện tích được giao.

Thực hiện Kế hoạch số 2783 của UBND tỉnh Điện Biên về rà soát, hoàn chỉnh việc GĐGR, cấp Giấy chứng nhận QSD đất lâm nghiệp giai đoạn 2019 - 2023 trên địa bàn tỉnh, tháng 2/2023, UBND huyện Tủa Chùa đã ban hành Kế hoạch thực hiện GĐGR, cấp giấy chứng nhận QSD đất lâm nghiệp năm 2023 trên địa bàn huyện. Theo đó đã đề ra tiến độ, thời gian thực hiện, khối lượng công việc cần thực hiện trong thời gian tới. Chỉ đạo các phòng ban chuyên môn, UBND các xã, thị trấn nghiêm túc, khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến công tác GĐGR, cấp giấy chứng nhận QSD đất lâm nghiệp trên địa bàn theo đúng quy định và đảm bảo theo đúng thời gian mà tỉnh yêu cầu. Định kỳ hàng tháng, báo cáo tiến độ, kết quả tổ chức thực hiện trên địa bàn huyện về lãnh đạo huyện để theo dõi, kịp thời chỉ đạo. Kết quả, Tính đến ngày 20/7/2023 công tác GĐGR, cấp Giấy chứng nhận QSD đất lâm nghiệp giai đoạn 2019 - 2023 trên địa bàn huyện đã đạt được một số kết quả nhất định.

Đối với đất lâm nghiệp có rừng, đã thực hiện giao xong theo diện tích chỉ tiêu tỉnh giao. Cụ thể, tổng diện tích đã rà soát, đo đạc tại thực địa là 3.402,32 ha/3.009,93 ha (đạt 113,03% diện tích tỉnh giao); Diện tích đã giao, cấp giấy chứng nhận QSD đất lâm nghiệp có rừng là 2.956,76 ha/3009,93 ha (đạt 98,23% diện tích tỉnh giao). Trong đó, diện tích đất rừng phòng hộ là 2.615,34 ha, đất rừng sản xuất là 341,42 ha; đã giao cho 522 chủ rừng (89 chủ rừng cộng đồng, 433 chủ rừng hộ gia đình). Huyện đã tiến hành bàn giao đất, rừng tại thực địa cho các chủ rừng theo Hướng dẫn của Liên Sở Tài nguyên và Môi trường và Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh.

Về đất lâm nghiệp chưa có rừng, huyện đã tiến hành rà soát xong trên địa bàn 12/12 xã, thị trấn với tổng diện tích đã đo đạc, rà soát được là 12.376,4 ha/16.448,44 ha (đạt 75,24% diện tích tỉnh giao). Về diện tích đã giao, đã ban hành quyết định giao đất lâm nghiệp cho xã Sín Chải, xã Huổi Só với tổng diện tích giao là 1.111,81 ha cho 795 chủ đất rừng trên địa bàn xã.

Huyện đã hoàn thiện xong hồ sơ địa chính theo quy định của xã Huổi Só, xã Sín Chải, đang hoàn thiện hồ sơ địa chính xã Tả Sìn Thàng, xã Mường Đun, xã Xá Nhè. Các xã còn lại đang hoàn thiện hồ sơ công tác nội nghiệp để biên tập bản đồ theo quy định. Dự kiến, trong năm 2023 hoàn thiện xong việc giao đất, cấp giấy chứng nhận QSD đất lâm nghiệp chưa có rừng theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Về kết quả rà soát, điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng, diện tích 3 loại rừng của huyện sau khi điều chỉnh giảm 5.949,59 ha phù hợp với chỉ tiêu sử dụng đất được phân bổ tại Quyết định số 1219 và quy hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021 - 2030 phê duyệt tại Quyết định số 1550 của UBND tỉnh Điện Biên. Cụ thể, tổng diện tích điều chỉnh đất có rừng ngoài quy hoạch 3 loại rừng vào quy hoạch 3 loại rừng là 449,6 ha. Trong đó, quy hoạch rừng phòng hộ 304,37 ha; quy hoạch rừng sản xuất là 145,23 ha. Như vậy, diện tích đất lâm nghiệp chưa có rừng thực hiện giao giai đoạn 2019 - 2023 trên địa bàn huyện sau khi thực hiện điều chỉnh còn lại là 10.498,0 ha (giảm 5.949,59 ha theo Quyết định của UBND tỉnh).

Đồng chí Hoàng Thị Toàn - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tủa Chùa cho biết: “Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn huyện cơ bản đã hoàn thành xong công tác giao đất lâm nghiệp đối với đất lâm nghiệp có rừng theo chỉ tiêu của tỉnh giao. Sau khi công tác GĐGR trên địa bàn hoàn thành, thì sẽ tạo thuận lợi cho công tác quản lý đất đai trên địa bàn, góp phần tạo thuận lợi đối với công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn”.

Anh Chảo Vàn Pao - Cán bộ kiểm lâm phụ trách địa bàn xã Xá Nhè, huyện Tủa Chùa.

Anh Chảo Vàn Pao - Cán bộ Kiểm lâm phụ trách địa bàn xã Xá Nhè (huyện Tủa Chùa) chia sẻ: Lợi ích của việc GĐGR là góp phần tạo thêm độ che phủ rừng cho địa bàn xã nói riêng, địa bàn huyện nói chung. Thông qua GĐGR và việc hưởng tiền DVMTR, người dân đã nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, vai trò của mình đối với công tác bảo vệ rừng. Chúng tôi đã chỉ đạo các đồng chí chuyên môn cùng phối hợp xuống thôn, bản để tuyên truyền với toàn thể bà con về vai trò, trách nhiệm trong công tác bảo vệ rừng, thường xuyên phối hợp để tuần tra các khu vực rừng được giao. Góp phần tạo thêm thu nhập, phát triển kinh tế hộ gia đình, làm cho cuộc sống của đồng bào tốt đẹp hơn.

Tuy nhiên, công tác GĐGR trên địa bàn huyện Tủa Chùa vẫn còn gặp khó khăn, vướng mắc. Một số cộng đồng dân cư và hộ gia đình, cá nhân còn chưa thống nhất được ranh giới, xảy ra tranh chấp. Nhiều hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang quản lý bảo vệ rừng nhưng không có hộ khẩu thường trú tại xã có rừng và đất rừng nên khó khăn trong việc giao rừng và đất rừng…

Theo đồng chí Giàng A Ninh - Phó Chủ tịch UBND xã Xá Nhè: Trong quá trình thực hiện việc GĐGR trên địa bàn xã, một số hộ có diện tích rừng trước đây quản lý, sử dụng lại nằm về xã bạn giáp ranh. Những diện tích rừng đó giờ giao cho xã bạn. Vậy cần xây dựng phương án giao lại cho các cộng đồng có lịch sử quản lý từ trước đến nay. Để bà con tăng thêm trách nhiệm trong công tác bảo vệ rừng.

Các chủ rừng trên địa bàn huyện Tủa Chùa được nhận tiền chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng.

Chính sách giao đất, giao rừng cho cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng các dân tộc thiểu số có một ý nghĩa vô cùng quan trọng, bởi đối với đồng bào dân tộc thiểu số thì rừng cộng đồng không chỉ là nơi mang lại lợi ích kinh tế, góp phần nâng cao đời sống vật chất cho đồng bào, mà rừng còn là nơi lưu giữ và bảo tồn văn hóa, lưu giữa tri thức bản địa, là không gian để thực hành văn hóa, truyền đạt tri thức bản địa cho con cháu trong thôn, bản; là không gian để duy trì và ổn định đời sống xã hội của đồng bào dân tộc thông qua quy ước, hương ước bảo vệ rừng cộng đồng. Giao đất, giao rừng gắn với cấp GCN QSD đất lâm nghiệp đã tác động đến tư duy kinh tế, phát huy được tính chủ động, sáng tạo của nhiều hộ gia đình. Từ đó, ở Tủa Chùa đã xuất hiện nhiều mô hình hộ gia đình, mô hình liên kết cộng đồng quản lý sử dụng rừng và đất rừng hiệu quả bằng việc kết hợp các biện pháp khoanh nuôi phục hồi rừng tự nhiên với trồng bổ sung cây bản địa gắn với quy hoạch các vùng nông lâm kết hợp, trồng sa nhân, nuôi ong dưới tán rừng./.

Lan Phương