Dienbien.gov.vn – Hiện nay, trên địa bàn huyện Nậm Pồ có gần 50 nghìn ha rừng được hưởng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Toàn bộ diện tích này, được giao cho gần 130 chủ rừng, trong đó 100 chủ rừng là cộng đồng, 26 chủ rừng là hộ cá nhân và 2 chủ rừng là tổ chức. Năm 2018 trên 60 tỷ 600 triệu là số tiền phải chi trả từ nguồn dịch vụ môi trường rừng cho các chủ rừng là cộng đồng, hộ cá nhân huyện Nậm Pồ. Với nguồn kinh phí này, nếu tính trung bình toàn huyện thì mỗi hộ dân được nhận hơn 6 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, tùy thuộc vào diện tích rừng của mỗi cộng đồng và số hộ nhiều, ít khác nhau nên số tiền mỗi hộ nhận được không đồng đều. Có những hộ được hưởng 20 – 30 triệu đồng đồng mỗi năm từ nguồn Chi trả dịch vụ môi trường rừng.

Cán bộ kiểm lâm huyện Nậm Pồ tuyên truyền đền các chủ rừng về việc bảo về, phát triển và sử dụng tiền DVMTR theo đúng mục đích.

Vì vậy, việc quản lý và sử dụng nguồn tiền DVMTR đòi hỏi cấp chính quyền sở tại đặc biệt quan tâm. Do đó, huyện Nậm Pồ đã thực hiện nhiều giải pháp cụ thể để việc quản lý, sử dụng tiền chi trả DVMTR trên địa bàn đúng quy định. Ông Hạng Nhè Ly – Phó Chủ tịch UBND huyện Nậm Pồ cho biết: Để việc quản và sử dụng tiền DVMTR đạt hiệu quả, chúng tôi đã có văn bản hướng dẫn cụ thể đến các chủ rừng là cộng đồng, tổ chức, hộ cá nhân sử dụng tiền DVMTR đúng mục đích, trọng tâm tập trung vào nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng. Hiện huyện chúng tôi, đã thành lập Ban chỉ đạo chương trình bảo vệ và phát triển  rừng. Ban chỉ đạo này, có nhiệm vụ thường xuyên kiểm tra đột xuất ở một số thôn bản và các chủ rừng để kịp thời uốn nắn những trường hợp vi phạm. Và qua các đoàn giám sát của HĐND tỉnh, các sở ngành, huyện được đánh giá thực hiện tốt việc sử dụng tiền DVMTR…

Trên cơ sở hướng dẫn của tỉnh, huyện, các chủ rừng là tổ chức, cộng đồng hay cá nhân được hưởng chính sách chi trả DVMTR đều có những cách quản lý, sử dụng riêng. Tuy nhiên, dù quản lý, sử dụng theo cách nào thì mục đích cũng đều nhằm phục vụ công tác bảo vệ, phát triển rừng và nâng cao đời sống kinh tế cho chủ rừng. Để các chủ rừng có những cách làm khoa học, hợp lý trong việc quản lý, sử dụng nguồn chi trả DVMTR, cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương, việc hướng dẫn, theo dõi, giám sát, kiểm tra còn có sự tham gia của cả lực lượng Kiểm lâm trên địa bàn.

Theo quy định tiền DVMTR phục vụ cho 2 mục đích chủ yếu, đó là bảo vệ, phát triển rừng và phục vụ nâng cao đời sống cho chủ rừng. Tuy nhiên nguồn quỹ khi chi trả cho chủ rừng thì việc sử dụng là quyền quyết định của chủ rừng, song hiện nay cơ bản các chủ rừng trên địa bàn huyện chủ yếu là cộng đồng nên các bản sẽ thống nhất nguồn sử dụng tiền DVMTR. Do đó, trên cơ sở hướng dẫn của cơ quan chức năng, các chủ rừng, cộng đồng đã chủ động xây dựng các biện pháp quản lý và sử dụng nguồn kinh phí.

Nhờ thực hiện tốt chinh sách chi trả tiền DVMTR mà nhiều cánh rừng ở huyện Nậm Pồ được bảo vệ và chăm sóc tốt.

Trên thực tế cho thấy, ở huyện Nậm Pồ cũng như các địa phương khác trên địa bàn tỉnh, mỗi chủ rừng khi nhận tiền từ DVMTR đều trích một phần để phục vụ công tác bảo vệ rừng để trả công cho những người tuần tra bảo vệ rừng. Còn lại chia đều cho các hộ dân phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất. Cũng có những nơi chia đều 100%  số tiền nhận được cho các hộ trong cộng đồng và có những quy định cụ thể trong việc giữ rừng. Có nơi, dành nguồn tiền này để phục vụ việc trồng rừng. Đối với số tiền trích lại phục vụ công tác bảo vệ rừng được các chủ rừng quản lý chặt chẽ và chi tiêu công khai.

Ông Giàng A Khoa, đại diện chủ rừng là cộng đồng bản Sam Lang, xã Nà Hỳ, huyện Nậm Pồ, năm vừa rồi ông nhận được 460 triệu tiền từ DVMTR, để quản lý sử dụng tiền DVMTR đúng mục đích, ông Khoa chia sẽ: Khi nhận được nguồn tiền trên một phần ông chia cho bà con phát triển sinh kế, nâng cao đời sống, còn lại trích 10 triệu đến 20 triệu để phục vụ mua nhu yếu phẩm như: nước, bánh kẹo trong khi tham gia bảo vệ, phòng cháy chữa cháy rừng. Còn lại bản cũng thống nhất, ai đau ốm nặng cho vay tạm thời, sau đó phải trả lại. Mỗi lần chi cũng phải thông qua Ban quản trị bản, tất cả thống nhất, nhất trí mới chi…

Không chỉ với bản Sam Lang ở xã Nà Hỳ, mà hiện nay, tất cả các chủ rừng là cộng đồng đều thành lập Ban quản lý quỹ chi trả DVMTR để quản lý bằng những cách cụ thể nhằm đảm bảo sự minh bạch, đúng mục đích trong chi tiêu. Những cách thức trong quản lý tiền chi trả DVMTR của các chủ rừng cũng đã được cơ quan chức năng trên địa bàn nắm bắt chi tiết.

Điều đó cho thấy, việc quản lý và sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn huyện Nậm Pồ đã có sự minh bạch. Tiền DVMTR được sử dụng vào những việc thực sự có ích cho công tác giữ rừng, phát triển rừng và phục vụ đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân. Nhờ đó, đã phát huy được hiệu quả của chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng ở địa phương. Cũng từ chính sách hữu hiệu trên, nhiều bản  đã dần chuyển đổi từ việc canh tác trên nương sang khoanh nuôi bảo vệ rừng hoặc trồng rừng, góp phần tăng diện tích rừng hàng năm…

Tuyết Anh