Dienbien.gov.vn - Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, hạ tầng công nghệ thông tin (CNTT) không chỉ là phương tiện phục vụ quản lý mà đã trở thành nền móng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Đối với Điện Biên, một tỉnh miền núi, biên giới, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, việc tận dụng hạ tầng CNTT hiện có chính là giải pháp trọng tâm, đột phá để triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), từ giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đến phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Với hạ tầng số được hiện đại hóa, chính quyền số đi vào thực chất và ứng dụng KHCN rộng khắp, Điện Biên đang tạo bước đột phá để tiến tới mục tiêu trở thành địa phương phát triển bền vững trong kỷ nguyên số

Là tỉnh miền núi Tây Bắc với địa hình phức tạp, dân tộc thiểu số chiếm hơn 80% dân số, tỉnh Điện Biên đã và đang nỗ lực vượt qua thách thức để biến hạ tầng CNTT hiện có thành công cụ mạnh mẽ hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết 235/NQ-HĐND ngày 28/4/2025 của HĐND tỉnh Điện Biên, tỉnh đã sắp xếp 129 xã, phường, thị trấn cũ để thành lập mới 45 đơn vị hành chính cấp xã mới (bao gồm 42 xã và 03 phường), giúp tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực quản lý, qua đó tập trung nguồn lực cho chuyển đổi số và triển khai các Chương trình MTQG hiệu quả hơn.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Thành Đô kiểm tra hoạt động của ki ốt dịch vụ công tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thanh Nưa

Theo thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ, những năm gần đây Điện Biên đã có bước tiến đáng kể trong xây dựng hạ tầng CNTT. Đến nay, 100% trung tâm xã, phường kết nối cáp quang; hơn 83% thôn, bản có internet băng rộng; Trên 96% khu vực dân cư phủ sóng 4G, nhiều điểm đã có sóng 5G; 44/45 xã, phường (97,8%) được trang bị đài truyền thanh ứng dụng CNTT - Viễn thông; 100% xã, phường đã kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng của Đảng, Nhà nước; tỷ lệ văn bản điện tử ký số đạt 98%; Hệ thống hội nghị trực tuyến kết nối từ tỉnh đến xã; dịch vụ công trực tuyến được cung cấp rộng rãi; Việc giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) gắn với triển khai dịch vụ công trực tuyến tại Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, 100% TTHC đủ điều kiện đã được cung cấp trực tuyến ở mức độ một phần hoặc toàn trình và được tích hợp, cung cấp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia giúp người dân và doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận, thực hiện TTHC mọi lúc, mọi nơi, giúp giảm thời gian, chi phí và công sức… Đây là nền tảng quan trọng để Điện Biên tiếp tục tiến xa hơn trên con đường chuyển đổi số và thực thi hiệu quả các Chương trình MTQG. Đặc biệt, số liệu từ Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã cho thấy, chỉ trong vòng hơn 2 tháng (từ ngày 1/7 – 12/9/2025), đã có trên 22.140 hồ sơ được tiếp nhận, trong đó 19.173 hồ sơ trực tuyến, chiếm 86,6%; Tổng số hồ sơ đã giải quyết gần 19.700 hồ sơ, trong đó, tổng số hồ sơ trả trước và đúng hạn là 19.525 hồ sơ, chiếm 99,5% 99,5%. Điều này khẳng định, hạ tầng số đã và đang phát huy tác dụng thực tế, giúp người dân giảm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Tuy đạt được nhiều kết quả nổi bật, nhưng việc khai thác hạ tầng CNTT ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn không ít khó khăn: Tốc độ mạng ở một số bản xa chưa ổn định, thiết bị CNTT nhiều nơi đã cũ, thiếu cán bộ được đào tạo chuyên sâu, tỷ lệ người dân tham gia dịch vụ số mới đạt khoảng 50-60%... Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức nhưng hạ tầng hiện có hoàn toàn đủ để khai thác tối ưu nếu có giải pháp phù hợp, góp phần thực hiện hiệu quả các MTQG giai đoạn tới.

Việc phủ sóng 4G đã giúp người dân nâng cao khả năng kết nối, tiếp cận thông tin nhanh chóng, từ đó mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các địa bàn

Để hạ tầng CNTT thực sự trở thành “giải pháp đột phá” cho vùng sâu, vùng xa, đồng chí Nguyễn Bá Anh - Phó Giám đốc, Sở Khoa học và Công nghệ đã đề xuất một số giải pháp khai thác hạ tầng hiện có, trong đó tập trung vào 5 giải pháp trọng tâm đó là: Tối ưu hóa hạ tầng hiện có, mỗi xã cần rà soát, lập danh mục thiết bị CNTT, đánh giá mức độ sử dụng để có kế hoạch nâng cấp hợp lý; tranh thủ nguồn hỗ trợ từ các doanh nghiệp viễn thông như Viettel, VNPT, FPT để mở rộng kết nối băng rộng, 4G/5G đến những bản khó khăn. Bên cạnh đó, nâng cao năng lực con người, đội ngũ cán bộ cấp xã, thôn bản phải được đào tạo về CNTT, an toàn thông tin và kỹ năng số; việc kết hợp đào tạo trực tuyến (e-learning) sẽ giúp tiết kiệm chi phí và mở rộng tiếp cận, đặc biệt khi gắn với phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai tại tỉnh. Song song đó, phát triển dịch vụ công trực tuyến, người dân cần tiếp cận các thủ tục hành chính một cách đơn giản, nhanh gọn, thông qua cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng di động, đây cũng là cách đưa các chính sách hỗ trợ của Chương trình 1719 (như hỗ trợ nhà ở, sinh kế, giáo dục) đến đúng đối tượng, kịp thời, minh bạch. Đồng thời, tăng cường truyền thông và khuyến khích cộng đồng để người dân hiểu và sẵn sàng sử dụng. Cuối cùng, hệ thống CNTT cấp xã cần được bảo vệ bằng phần mềm bảo mật, tránh rủi ro mất dữ liệu, đảm bảo niềm tin của người dân khi tham gia dịch vụ số.

Việc ứng dụng CNTT trong lĩnh vực y tế, giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn

Với các đề xuất giải pháp nêu trên, tin tưởng rằng việc khai thác hạ tầng CNTT hiện có tại cấp xã, đặc biệt vùng sâu vùng xa chính là chìa khóa để Điện Biên triển khai hiệu quả các Chương trình MTQG. Khi hạ tầng số được tận dụng tối đa, mỗi xã đều có thể trở thành “một điểm sáng số”, mỗi người dân có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, y tế từ xa, giáo dục số, sản phẩm của đồng bào có thể bán ra thị trường rộng lớn nhờ nền tảng số, đó là lúc Điện Biên thực sự vươn lên, góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số./.

Ngọc Thuỷ