Dienbien.gov.vn - Trong những năm qua, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Công an tỉnh Điện Biên đã chủ động triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ và phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành chức năng tiến hành phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, trong đó có tội phạm mua bán người (MBN). Qua đó duy trì và đảm bảo tình hình an ninh trật tự trên địa bàn, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Ngày 24/9/2019, Tòa án Nhân dân tỉnh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 2 bị cáo: Lành Văn Ỏi và Sìn Thị Nhọt về tội mua bán người.

Điện Biên với đặc thù là tỉnh miền núi, có 455,573 km đường biên giới với hai quốc gia là Lào và Trung Quốc, có trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế của người dân trên địa bàn, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn và chịu nhiều ảnh hưởng của các tập tục lạc hậu, trình độ nhận thức đã có chuyển biến nhưng còn chậm, số người nghiện ma túy ngoài xã hội vẫn còn nhiều, số đối tượng hình sự hoạt động lưu động từ tỉnh khác đến có chiều hướng ngày càng gia tăng khiến tình hình trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.

Bên cạnh hoạt động của tội phạm về ma túy luôn là vấn đề nóng trên địa bàn thì tình hình hoạt động của tội phạm hình sự, nhất là tội phạm MBN trong những năm trở lại đây cũng diễn biến khá phức tạp. Mặc dù chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số các vụ phạm pháp hình sự xảy ra hàng năm, song hệ lụy của loại tội phạm này gây ra đối với xã hội, đặc biệt đối với bản thân nạn nhân bị mua bán là rất lớn. Các đối tượng phạm tội và nạn nhân bị mua bán đều xảy ra trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tập trung chủ yếu ở các huyện: Mường Chà, Điện Biên Đông, Mường nhé, Nậm Pồ...

Tính từ năm 2014 đến nay, đã có 115 nạn nhân bị mua bán (phụ nữ 81, trẻ em 34), trong đó: dân tộc Mông 107 nạn nhân (chiếm 93%), dân tộc Thái 8 nạn nhân (chiếm 7%). Phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng phạm tội mua bán người trên địa bàn phổ biến là lừa đi tìm việc làm có thu nhập cao, đi thăm thân, du lịch hoặc làm quen, giả vờ yêu đương, sau đó đưa nạn nhân đến các tỉnh biên giới như: Lào Cai, Lạng Sơn, Hà Giang, Quảng Ninh, thông qua các đường tiểu ngạch qua biên giới bán cho các đối tượng người Trung Quốc lấy làm vợ hoặc ép làm gái mại dâm. Ngoài các phương thức, thủ đoạn trên, hiện nay một số đối tượng đã thông qua các mạng xã hội như Facebook, Zalo... để liên lạc, làm quen với nạn nhân (do tính bảo mật cao, khó bị phát hiện cũng như đảm bảo được bí mật về thông tin cá nhân, đặc điểm nhận dạng...), sau đó nhờ các đối tượng quen biết trên địa bàn đưa nạn nhân lên khu vực biên giới, điều này giúp hạn chế tối đa việc tiếp xúc với nạn nhân, xu hướng tiếp cận này được các đối tượng phạm tội sử dụng ngày càng nhiều khiến công tác phát hiện phòng ngừa và đấu tranh ngăn chặn của các lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn.

Để triển khai, thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm MBN trên địa bàn, Công an tỉnh Điện Biên - Thường trực Ban chỉ đạo phòng, chống tội phạm đã tham mưu cho Ban thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kết luận chỉ đạo cấp ủy các cấp, các ngành tiếp tục triển khai thực hiện; tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định về thực hiện Chương trình hành động phòng, chống tội phạm MBN trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016- 2020; hàng năm, đều chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch chỉ đạo các sở, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố tích cực đẩy mạnh công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm MBN trên địa bàn tỉnh.

Đồng thời, Công an tỉnh đã chủ động phối hợp với các cấp, các ngành, đoàn thể triển khai hiệu quả các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về công tác phòng, chống MBN để nâng cao nhận thức pháp luật, trang bị cho quần chúng nhân dân kiến thức chủ động phòng ngừa, ứng phó khi gặp tình huống có nguy cơ bị xâm hại, nhất là số phụ nữ, trẻ em người dân tộc thiểu số.

Từ năm 2014 đến nay, thông qua các buổi họp tổ dân phố, họp thôn, bản... tại các địa bàn dân cư, lực lượng Công an đã lồng ghép tổ chức được 142 buổi tuyên truyền thu hút 20.819 lượt người tham gia; phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an tổ chức 1 lớp tập huấn “Nâng cao năng lực trong Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm MBN” cho 70 đồng chí là Điều tra viên, trinh sát viên và trưởng Công an xã; tổ chức 5 lớp tập huấn tại 5 xã trọng điểm về mua bán người cho 220 cán bộ các ban ngành, đoàn thể và quần chúng nhân dân; duy trì 28 hòm thư tố giác tội phạm tại các địa bàn trọng điểm góp phần nhanh chóng tiếp nhận, giải quyết các tin báo, tố giác có liên quan đến tội phạm nói chung và tội phạm MBN nói riêng.

Trong công tác điều tra, xử lý tội phạm, cơ quan Cảnh sát điều tra các cấp Công an tỉnh đã phát hiện, khởi tố điều tra, làm rõ 58 vụ MBN và mua bán trẻ em xảy ra trên địa bàn, bắt giữ 113 đối tượng phạm tội, làm rõ và giải cứu 115 nạn nhân bị mua bán.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm MBN trên địa bàn, lực lượng Công an còn gặp một số khó khăn, vướng mắc: Điện Biên là một tỉnh có địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, phần lớn các vụ án xảy ra ở địa bàn biên giới, vùng sâu, nên công tác tiếp nhận, xử lý thông tin từ khi tội phạm xảy ra cho đến khi được phát hiện thường bị kéo dài, khi được phát hiện thì đối tượng đã đưa nạn nhân đi rất xa, thậm chí đã bị đưa sang bên kia biên giới khiến công tác ngăn chặn, bắt giữ đối tượng không kịp thời. Bên cạnh đó, nhiều đối tượng phạm tội thường hoạt động lưu động, phần lớn đều phạm tội lần đầu và là người ngoại tỉnh nên hoạt động nắm, quản lý, xác minh đối tượng rất khó khăn, thời gian kéo dài. Nạn nhân của tội phạm mua bán người đa phần là phụ nữ người dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ nhận thức pháp luật hạn chế, cùng với tâm lý nhẹ dạ, cả tin nên dễ bị các đối tượng lợi dụng, lừa bán. Bên cạnh đó, những bất đồng về mặt ngôn ngữ khiến công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân gặp nhiều khó khăn và ảnh hưởng đến việc tiến hành các hoạt động điều tra, nhất là lấy lời khai bị hại, người liên quan... của các cơ quan chức năng. Nhiều trường hợp nạn nhân và gia đình nạn nhân do tâm lý sợ bị đối tượng phạm tội trả thù, hoặc tâm lý xấu hổ, nên sau khi trốn thoát trở về nhưng không trình báo cơ quan chức năng dẫn đến công tác phòng ngừa, đấu tranh đối với loại tội phạm này gặp nhiều khó khăn. Đối tượng phạm tội thường đưa nạn nhân sang các tỉnh Lào Cai, Quảng Ninh, Hà Giang..., sau đó đi qua đường tiểu ngạch để bán nạn nhân sang Trung Quốc, do đó các hoạt động phối hợp để triển khai truy bắt đối tượng, giải cứu nạn nhân nhiều khi không kịp thời, nhất là với công an nước bạn.

Trong thời gian tới, để phát huy những kết quả đã đạt được, tiếp tục đấu tranh có hiệu quả với tội phạm MBN trên địa bàn; Đại tá Lò Văn Khụt - Phó Giám đốc Công an tỉnh Điện Biên cho biết: Công an tỉnh sẽ tích cực tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, cấp ủy, chính quyền các cấp, các sở, ngành, đoàn thể thực hiện hiệu quả Chương trình phòng, chống MBN giai đoạn 2016 - 2020. Chỉ đạo lực lượng Công an các cấp, nhất là cấp cơ sở đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống tội phạm nói chung, pháp luật về phòng, chống MBN nói riêng, tập trung vào các tuyến, địa bàn trọng điểm phức tạp, các nhóm đối tượng có nguy cơ cao với nội dung, hình thức phù hợp với từng địa bàn, đối tượng nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chủ động phòng ngừa, tích cực đấu tranh tố giác tội phạm của quần chúng nhân dân đối với tội phạm MBN. Tiếp tục làm tốt công tác điều tra cơ bản nắm tình hình, rà soát, phát hiện các trường hợp phụ nữ, trẻ em vắng mặt không rõ lý do tại địa bàn nghi bị mua bán để xác minh làm rõ; quản lý chặt chẽ các đối tượng, đường dây, ổ nhóm có biểu hiện nghi vấn hoạt động phạm tội MBN; tập trung lực lượng kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, bắt giữ đối tượng, giải cứu nạn nhân bị mua bán. Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát Nhân dân cùng cấp đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử, thống nhất lựa chọn những vụ án điểm về MBN đưa ra xét xử lưu động để phục vụ công tác răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung. Tiếp tục duy trì và thực hiện hiệu quả công tác hợp tác quốc tế, nhất là với Công an các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam - Trung Quốc trên cơ sở các Hiệp định, biên bản ghi nhớ đã ký kết trong công tác phòng, chống MBN; nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm đấu tranh phòng, chống tội phạm MBN, xác minh truy bắt tội phạm, tiếp nhận, giải cứu và hồi hương nạn nhân bị mua bán trở về./.

Lan Phương