Dienbien.gov.vn - Qua 2 năm triển khai thực hiện Chỉ thị 05/CT-TTg ngày 9/2/2018 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã có những bước chuyển biến căn bản, các nghi lễ rườm rà, tốn kém; các hủ tục lạc hậu trong quá trình tổ chức việc cưới, việc tang đã dần được rút gọn, giảm bớt, qua đó góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong cộng đồng dân cư.

Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang thu hút mối quan tâm của cả hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh. Đó là phần việc không chỉ liên quan tới mục tiêu xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh cơ sở mà còn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, ổn định an ninh trật tự, phát triển kinh tế - xã hội.  Trong thời gian qua, ngành Văn hóa và Thể thao, các đơn vị và địa phương trong tỉnh đã tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt những quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang bằng nhiều hình thức phong phú như: đăng tải tin bài trên hệ thống Cổng/Trang thông tin điện tử của Sở, trên trang thông tin điện tử các huyện, thị xã, thành phố; căng treo băng rôn khẩu hiệu, trên màn hình Led, hệ thống loa phát thanh của thôn, bản, tổ dân phố trong các buổi đưa tin hàng tuần, hàng tháng; lồng ghép với các chương trình tuyên truyền lưu động, hoạt động chiếu phim lưu động tại các bản vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới... qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong việc thực hiện các nội dung của Chỉ thị, đặc biệt là ý nghĩa, tác dụng của việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang đối với đời sống cộng đồng dân cư; gắn việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang với xây dựng gia đình văn hoá, bản, tổ dân phố; cơ quan, đơn vị văn hoá; xã đạt chuẩn văn hoá nông thôn mới; phường, thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị.

Kết quả, hầu hết các lễ cưới trên địa bàn tỉnh được thực hiện đúng Luật Hôn nhân và gia đình. Các đôi nam nữ trước khi tiến hành đám cưới đều đăng ký kết hôn tại UBND xã. Hiện tượng tảo hôn đã giảm so với các năm trước, không có hiện tượng thách cưới, ép duyên. Các đám cưới được tổ chức vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm, phù hợp với phong tục, tập quán, truyền thống dân tộc, điều kiện kinh tế gia đình; các nghi lễ chạm ngõ, ăn hỏi được rút ngắn, tổ chức đơn giản; những chi phí không cần thiết, những thủ tục rườm rà, không phù hợp đã từng bước được loại bỏ; lễ đưa đón dâu được đảm bảo đúng pháp luật về an toàn giao thông và trật tự công cộng. Trên địa bàn thành phố, thị xã, thị trấn các đám cưới được tổ chức trong 1 buổi tại nhà hàng, khách sạn, đảm bảo yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm; trong đám cưới của đồng bào các dân tộc thiểu số vẫn duy trì các hình thức diễn xướng dân gian, trang phục lễ cưới truyền thống vẫn được duy trì thể hiện sắc thái văn hóa riêng của từng dân tộc. Việc cưới vừa đảm bảo thuần phong mỹ tục vừa đúng với nếp sống văn hoá mới đã góp phần xây dựng xã hội lành mạnh, gia đình ấm no, hạnh phúc. Từ đầu năm 2018 đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có 7.283 đám cưới, trong đó có 6.984 đám cưới thực hiện theo nếp sống văn minh chiếm 95,9%.

Bên cạnh đó, từ công tác vận động tuyên truyền, việc tổ chức các tang lễ đã có những chuyển biến tích cực. Nhân dân thực hiện nghiêm các quy ước, hương ước của thôn, bản, tổ dân phố về thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang. Chấp hành tốt các quy định của pháp luật về khai tử. Việc tổ chức đám tang đều thực hiện đúng những quy định về giữ gìn vệ sinh trong việc chôn cất. Trong lễ tang, thành lập ban tang lễ có đại diện chính quyền thôn, bản, tổ dân phố và các đoàn thể đứng ra tổ chức. Lễ viếng thường đảm bảo trang nghiêm, đơn giản, tiết kiệm, không gây mất trật tự, phiền hà cho khu dân cư. Việc phúng viếng bằng vòng hoa đã được hạn chế và chỉ giành cho tập thể. Âm nhạc và tang phục dùng trong việc tang cơ bản đảm bảo thực hiện theo nếp sống văn minh (màu đen hoặc trắng). Các hủ tục trong tổ chức đám tang dần được xoá bỏ, không tổ chức ăn uống linh đình nhiều ngày. Việc cúng lễ hiếu đảm bảo theo phong tục lễ nghi của địa phương, không mê tín, thực hiện đúng quy định quy ước của khu dân cư. Từ đầu năm 2018 đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có có 3.899 đám tang, trong đó có 3.745 đám tang thực hiện theo nếp sống văn minh chiếm 96,1%. Có 349 đám tang thực hiện hỏa táng.

Để tiếp tục tuyên truyền, vận động thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang trong thời gian tới, Ông Đoàn Văn Chì - Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Điện Biên cho biết: Ngành đã đề ra một số giải pháp như: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, chú trọng vào các cán bộ đảng viên, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng để vận động nhân dân xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan. Rà soát, hướng dẫn những nghi thức cưới, tang phù hợp vào quy ước của thôn, bản, tổ dân phố; gắn nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang với bình xét gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế và đề xuất các giải pháp ngăn chặn, đẩy lùi các hủ tục trong việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Quan tâm đầu tư kinh phí và định kỳ tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” cho cán bộ làm công tác phong trào tại cơ sở. Xây dựng, phổ biến và nhân rộng các điển hình tiên tiến xuất sắc, các hạt nhân tích cực để duy trì, phát huy hiệu quả hoạt động trên địa bàn tỉnh…

Có thể thấy rằng, từ việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang trên địa bàn tỉnh Điện Biên thời gian qua đã góp phần từng bước xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, lãng phí, bước đầu đã tạo được những chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng nếp sống văn hóa, lành mạnh, tiến bộ, xây dựng xã hội ngày càng phát triển và văn minh./.

Lan Phương