Dienbien.gov.vn - Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng phát triển du lịch, đặc biệt là các loại hình du lịch văn hóa, du lịch lịch sử, du lịch sinh thái, trong đó nổi bật nhất là quần thể di tích chiến trường Điện Biên Phủ - di tích quốc gia đặc biệt. Ngoài ra, Điện Biên còn có các di tích lịch sử gắn với quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc có giá trị tham quan, nghiên cứu, như: Thành Bản phủ, Đền Hoàng Công Chất, Thành Sam Mứn... Những đặc điểm trên đã tạo cho tỉnh có tiềm năng, lợi thế quan trọng để phát triển các loại hình du lịch. Để việc tuyên truyền, quảng bá giá trị du lịch và văn hóa của tỉnh đến với các du khách trong và ngoài nước, thời gian qua, ngành Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh đã có nhiều hoạt động nhằm góp phần nâng cao chất lượng du lịch của tỉnh,như: Đào tạo đội ngũ thuyết minh viên (TMV), tổ chức các cuộc thi…

Xác định du lịch là một thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Điện Biên, trong những năm qua, sở VHTT&DL tỉnh đã tích cực tham mưu cho UBND tỉnh từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế tham gia đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, phát triển và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tập trung các nguồn lực để đầu tư phát huy giá trị của các di tích lịch sử phục vụ hoạt động du lịch. UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai các nội dung trong Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Điện Biên Phủ - Pá Khoang với định hướng xây dựng quần thể di tích lịch sử Điện Biên Phủ trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng; Triển khai thực hiện Đề án tuyên truyền, quảng bá xúc tiến du lịch. Đặc biệt trong những năm qua, tỉnh đã tổ chức thành công nhiều Lễ hội để thu hút khách du lịch, tiêu biểu như : Lễ hội Hoa Ban, Lễ hội Đua thuyền đuôi én, lễ hội Đền Hoàng Công Chất.

Theo báo cáo của Sở VHTT & DL, năm 2016, tổng lượng  khách du lịch đến Điện Biên đạt trên 480 nghìn lượt, đạt 106% kế hoạch năm, tăng 14,28% so với năm 2015. Trong đó, lượng khách quốc tế đến đạt 80 nghìn lượt, tăng 14,2% so với năm 2015. Tổng thu từ hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh đạt 710 tỉ đồng, tăng 29% so với năm 2015. Trong 11 tháng đầu năm 2017, tỉnh đón trên 500 nghìn lượt khách du lịch, đạt 92% kế hoạch năm. Hoạt động du lịch đã tạo việc làm cho trên 12 nghìn lao dộng, trong đó trên 5 nghìn lao động trực tiếp.

Nhờ việc đổi mới và đa dạng các sản phẩm du lịch, những năm qua, hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh đã có bước phát triển tích cực. Công tác xây dựng quy hoạch, ban hành các chương trình, đề án phát triển du lịch được chú trọng triển khai thực hiện. Song, để đưa du lịch trở thành mũi nhọn trong sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh, việc nâng cao chất lượng đội ngũ TMV là rất cần thiết. Do đó, vừa qua. Từ 23 - 24/11, Sở Văn hóa - Thế thao và Du lịch đã tổ chức cuộc thi TMV du lịch tỉnh năm 2017.  Cuộc thi thu hút 23 thí sinh chuyên và không chuyên ngành Hướng dẫn viên du lịch thuộc các đơn vị trong tỉnh đăng ký tham gia. Các thí sinh trải qua 3 phần thi; gồm: Kỹ năng thuyết minh; Năng khiếu; Ứng xử về những tình huống thường xảy ra trong quá trình làm nhiệm vụ thuyết minh đối với khách du lịch. Cuộc thi nhằm tạo cơ hội để các thuyết minh du lịch giao lưu học hỏi kinh nghiệm, trau dồi kiến thức và rèn luyện kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ khách du lịch trong và ngoài tỉnh khi đến du lịch, tham quan tại tỉnh Điện Biên.

Kết thúc cuộc thi, Ban tổ chức đã trao 2 giải Nhất; 2 giải Nhì; 4 giải Ba; 6 giải Khuyến khích, 1 giải Triển vọng cho các thí sinh tham gia cuộc thi. 2 thí sinh: Lê Thị Dung (Kho K79 Cục Kỹ thuật Quân khu 2) và Hoàng Thị Châm (Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ) đã xuất sắc giành giải Nhất cuộc thi.

TMV du lịch không chỉ là người thuyết minh, giới thiệu cho du khách một các thuần túy mà còn là người thổi hồn vào các di tích, hiện vật, danh lam thắng cảnh, làm sống dậy từng điểm du lịch, các di tích lịch sử để các di sản đó tồn tại mãi mãi theo thời gian. Họ cũng là người truyền tải bức thông điệp về lịch sử, văn hóa và vẻ đẹp của di tích đến khách tham quan và chính họ là người truyền cảm hứng cho du khách trong hành trình khám phá điểm đến ấy.

Mỗi công việc đều có khó khăn, vất vả riêng nhưng nghề TMV du lịch còn đặc biệt hơn rất nhiều, chỉ bằng giọng nói và ngôn ngữ cơ thể, họ phải truyền đạt được nét đặc trưng, giá trị văn hóa - lịch sử của mỗi điểm đến tới du khách sao cho dễ hiểu, dễ nhớ và xúc động nhất.

Theo đánh giá của Ban tổ chức, các thí sinh tham gia cuộc thi đã có sự chuẩn bị đầu tư công phu, cẩn thận từ việc lựa chọn đề tài thuyết minh đến việc tìm kiếm tài liệu, hình ảnh minh họa cho phần thi của mình. Do có sự chuẩn bị nghiêm túc chu đáo, sử dụng tốt kiến thức, các kỹ năng để trả lời câu hỏi để xử lý tình huống, đặc biệt ở phần thi thuyết minh, từng video clip được các thí sinh dàn dựng, biên tập rất chuẩn về hình ảnh, bảo đảm tính cô đọng, súc tích và làm nổi bật chủ đề của đề tài thuyết minh. Mặc dù một số thí sinh chưa qua trường lớp đào tạo thuyết minh nhưng đã mạnh dạn tham gia cuộc thi và thể hiện khá thành công. Một số thí sinh thể hiện bài thi thêm sôi động, hấp dẫn…

Cuộc thi TMV du lịch tỉnh Điện Biên năm 2017, diễn ra từ  là sự  kiện tôn vinh nghề TMV, những người đã nỗ lực trong việc tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu các giá  trị tài nguyên du lịch tự nhiên và văn hóa của tỉnh Điện Biên nói riêng và vùng Tây Bắc nói chung đến du khách trong nước và quốc tế. Tạo cơ hội để các TMV giao lưu học hỏi kinh nghiệm, trau dồi kiến thức kỹ năng nghiệp vụ. Đồng thời là cơ sở để đánh giá thực trạng trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ, từ đó có các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn tiến tới chuẩn hóa theo yêu cầu nghề du lịch Việt Nam, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch.

Đến với cuộc thi, các thí sinh tham gia đã có sự chuẩn bị đầu tư công phu, cẩn thận từ việc lựa chọn đề tài thuyết minh đến việc tìm kiếm tài liệu hình ảnh minh họa cho phần thi của mình. Có sự chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo và sử dụng tốt kiến thức, các kỹ năng để trả lời câu hỏi cũng như khả năng xử lý tình huống, đặc biệt ở phần thi thuyết minh, từng video clip được các thí sinh dàn dựng, biên tập rất chuẩn về hình ảnh, bảo đảm tính cô đọng, xúc tích và làm nổi bật chủ đề của đề tài thuyết minh. Mặc dù có thí sinh chưa qua trường lớp đào tạo thuyết minh nhưng đã mạnh dạn tham gia cuộc thi và thể hiện khá thành công. Một số thí sinh thể hiện bài thi khá sinh động, tự tin, phong cách tốt, chất giọng truyền cảm rõ ràng, đã cuốn hút và tạo ấn tượng cho Ban Giám khảo lẫn khán giả. Nhờ đó mang đến nhiều bất ngờ và làm cho không khí cuộc thi thêm sôi động, hấp dẫn đến phút cuối cùng. Tuy nhiên, cuộc thi vẫn còn một số hạn chế như: một số thí sinh không làm chủ được phần thi của mình nên trình bày chưa thật sự thoải mái, còn lúng túng, lập luận câu từ chưa chặt chẽ dẫn đến kết quả chưa cao.

Dù vậy, cuộc thi đã thành công ở nhiều góc độ, đây không chỉ là dịp để các thuyết minh viên được giao lưu, học hỏi nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ mà còn là dịp để ngành Du lịch Điện Biên nhìn nhận, đánh giá và có kế hoạch đào tạo, xây dựng, củng cố đội ngũ TMV của mình ngày càng tốt hơn.

Theo ông Đoàn Văn Chì - Phó Giám đốc Sở VHTT&DL, thời gian tới, để công tác thuyết minh du lịch được thực hiện tốt hơn, ngành VHTT&DL tỉnh sẽ tập trung đẩy mạnh việc tuyên truyền, phổ biến nâng cao ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ công chức, viên chức của ngành. Đặc biệt là lực lượng TMV cần luôn nâng cao ý thức trách nhiệm, tự học hỏi để nâng cao năng lực chuyên môn của mình. Đến với cuộc thi bằng chất giọng đằm thắm, sự chân tình và lòng nhiệt huyết, chị Lê Thị Dung - đang công tác tại Kho K79, Cục kỹ thuật, Quân Khu 2, đã xuất sắc giành giải Nhất tại cuộc thi, chia sẻ: “Ngay từ nhỏ tôi đã được nghe các bậc cha ông đi trước kể rất nhiều về lịch sử hào hùng của Điện Biên, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Những câu chuyện về sự hy sinh, mất mát của chiến sĩ bộ đội, của đồng bào vẫn luôn in sâu vào trong tiềm thức. Tuy không phải là TMV chuyên nghiệp và chưa từng được học một trường chuyên nghiệp đào tạo về hướng dẫn viên du lịch, nhưng thật sự tôi luôn yêu thích và cảm thấy thật tự hào khi được tham gia, trình bày, kể lại những câu chuyện lịch sử cho các đoàn khách du lịch đến với Điện Biên. Hiện tại, đang là một người lính công tác tại mảnh đất Điện Biên Phủ lịch sử, việc tham gia cuộc thi là một lời  tri ân với các anh hùng liệt sỹ. Tôi đã tìm hiểu, chắt lọc thông tin, chuẩn bị tài liệu kỹ càng khi tham gia cuộc thi, và luôn tâm niệm, một TMV hãy đón các đoàn khách bằng sự nhiệt tình và chân thành nhất.

Chị Lê Thị Dung - Kho K79, Cục kỹ thuật, Quân Khu 2 xuất sắc giành giải Nhất tại cuộc thi TMV du lịch tỉnh năm 2017.

Với chị Nguyễn Việt Hằng - TMV Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, sinh năm 1992, là một trong những TMV trẻ tuổi nhất tham gia cuộc thi, chia sẻ: những yếu tố cần có của người TMV du lịch là lòng yêu nghề, có giọng nói truyền cảm, trình độ kiến thức sâu rộng, khả năng giao tiếp và ứng xử tốt, khả năng xử lý tình huống, luôn tự học hỏi và làm mới mình. Và đặc biệt, trước những khó khăn đặc thù của nghề như vấn đề thời gian không ổn định, buộc người thuyết minh viên phải thực sự yêu nghề, tâm huyết mới biết cách cân đối thời gian giữa công việc và gia đình. Trong quá trình làm việc, người TMV sẽ gặp nhiều tình huống bất ngờ, buộc phải trang bị cho mình kỹ năng giao tiếp, cách ứng xử khéo léo, không cản trở đến chuyến thăm quan, mất lòng du khách. Chị Hằng tâm sự, Có những lần, trong đoàn khách du lịch tham quan mặc quần áo ngắn, không phù hợp với điểm di tích và không được vào tham quan, tôi đã tìm cho khách bộ đồ phù hợp có tại điểm tham quan, hoặc nếu khách đi 1 mình thì dẫn khách đi tham quan phía ngoài di tích. Hoặc nếu khách nghỉ dài ngày tại Điện  Biên thì hẹn khách ngày hôm sau quay lại, trong bất cứ trường hợp nào, người TMV tuyệt đối không được bỏ du khách ở lại một mình khi chưa có sự đồng ý của đoàn khách hoặc chính vị khách đó. Và để tránh trường hợp đó xảy ra, trước khi bắt đầu hành trình tham quan, điều đầu tiên người TMV cần làm là nhắc nhở nội quy tại điểm đến với du khách, tránh trường hợp khách mặc những trang phục không phù hợp.

Du lịch Điện Biên đang trải qua những ngày cuối cùng của năm 2017 với nhiều kết quả khả quan, Với những cỗ gắng, nỗ lực của Ngành VHTT&DL, tin trưởng rằng sẽ tạo được nền tảng vững chắc cho sự phát triển du lịch Điện Biên trong năm 2018 và những năm tiếp theo./.

Đặng Phương