Dienbien.gov.vn - Với những kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026, Điện Biên đang có nền tảng để bước vào giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng hai con số và khát vọng bứt phá, tỉnh vẫn phải đối mặt với không ít điểm nghẽn về hạ tầng, mô hình tăng trưởng, chất lượng nguồn nhân lực, môi trường đầu tư và năng lực cạnh tranh. Kết luận, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên ngày 25/7/2026 đã mở ra những định hướng quan trọng để tỉnh nhận diện rõ hơn dư địa phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực mới và mở lối cho một chặng đường phát triển mạnh mẽ hơn.

6 tháng đầu năm 2026, bức tranh kinh tế - xã hội Điện Biên ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,67%, cao hơn mức bình quân chung cả nước 8,18%. Khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò động lực chính, chiếm 62,35% GRDP. Đáng chú ý, giải ngân vốn đầu tư công đạt 54,3% kế hoạch, đứng đầu cả nước. Cùng với đó, tỉnh đã khẩn trương triển khai điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang giai đoạn 1, các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại xã biên giới, dự án cấp điện nông thôn “Bừng sáng Điện Biên” và các dự án ngoài ngân sách của nhà đầu tư chiến lược. Chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản vận hành ổn định; công tác sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính được triển khai kịp thời. Những kết quả đó cho thấy Điện Biên đang có những chuyển động tích cực, tạo tiền đề quan trọng cho giai đoạn phát triển mới.

Tuy nhiên, phía trước là những yêu cầu thách thức rất lớn như: Quy mô kinh tế của tỉnh còn nhỏ, tỷ trọng trong tổng GRDP cả nước mới khoảng 0,3%. Hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt là hạ tầng giao thông, còn thiếu đồng bộ; khả năng kết nối liên tỉnh, liên vùng chưa đáp ứng yêu cầu. Một số dự án còn vướng mắc kéo dài trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, chuyển mục đích sử dụng đất. Đời sống một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn; nguồn nhân lực và năng lực của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở vẫn cần tiếp tục được nâng cao. Đó chính là những “điểm nghẽn” mà Điện Biên phải tháo gỡ.

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ tỉnh Điện Biên, ngày 25/7/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Điện Biên có nhiều tiềm năng, lợi thế cạnh tranh nhưng vẫn chưa thể bứt phá do nhiều “điểm nghẽn” nội tại chưa được tháo gỡ triệt để. Đó là tư duy chậm đổi mới, hạ tầng chưa mở lối, kinh tế thiếu đầu kéo và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Theo định hướng của Thủ tướng, Điện Biên cần coi việc không thực hiện sáp nhập là thời cơ để thay đổi tư duy, tái cấu trúc nền kinh tế, định hình lại mô hình phát triển và thay đổi phương thức quản trị, điều hành. Tỉnh phải quyết tâm, quyết liệt hoàn thành các mục tiêu đề ra, phát huy hào khí “Điện Biên Phủ” để tiếp tục “làm nên những kỳ tích lịch sử mới”.

Trước hết, Điện Biên cần tạo lập những động lực tăng trưởng mới trên nền tảng phát huy tốt hơn các lợi thế riêng có. Thủ tướng yêu cầu tỉnh rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, từng quý, từng ngành, từng lĩnh vực; nhận diện rõ dư địa phát triển, khai thác sâu các mũi nhọn kinh tế và giao trách nhiệm cụ thể trong lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc thực hiện, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Đây là một nhiệm vụ cấp thiết, đòi hỏi chuyển từ tư duy “có tiềm năng” sang tư duy “tạo ra giá trị từ tiềm năng”; từ chờ đợi nguồn lực bên ngoài sang chủ động kiến tạo môi trường để huy động và phát huy các nguồn lực.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của Điện Biên là hạ tầng kết nối. Vì vậy, định hướng phát triển hạ tầng và kết nối khu vực được Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh. Điện Biên cần ưu tiên đầu tư phát triển các dự án hạ tầng kết nối, khai thác tối đa lợi thế sở hữu Cảng hàng không Điện Biên, hình thành các trục không gian chiến lược, để “Điện Biên không phải là điểm cuối, mà thành điểm kết nối kinh tế khu vực”. Có thể thấy, thông điệp này có ý nghĩa đặc biệt đối với một tỉnh miền núi, biên giới như Điện Biên. Khi hạ tầng giao thông được mở rộng, các tuyến kết nối được hoàn thiện, lợi thế sân bay được khai thác hiệu quả hơn, Điện Biên sẽ có thêm điều kiện để mở rộng không gian phát triển. Từ đó, kinh tế cửa khẩu, logistics, thương mại biên mậu, du lịch và các hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa với các địa phương trong nước và các nước láng giềng có thể tạo thành một hệ sinh thái liên kết rộng lớn hơn.

Theo định hướng được đưa ra, tỉnh cần xây dựng kinh tế cửa khẩu hiện đại tại Tây Trang, A Pa Chải, hướng tới trở thành đầu mối thương mại biên mậu, logistics của vùng Tây Bắc, cửa ngõ giao thương với các nước láng giềng và khu vực. Đồng thời, cần biến lợi thế sân bay, Di tích quốc gia đặc biệt Điện Biên Phủ, ký ức lịch sử, cánh đồng Mường Thanh, Lễ hội Hoa Ban và hệ thống di sản, cảnh quan đặc sắc thành nguồn lực phát triển du lịch trải nghiệm, hình thành những sản phẩm kinh tế đặc biệt. Như vậy, hạ tầng không chỉ được nhìn nhận là những công trình giao thông, mà phải trở thành “mạch máu” kết nối các không gian phát triển, đưa Điện Biên từ một địa phương ở vị trí cuối của nhiều tuyến giao thông trở thành một điểm kết nối có khả năng lan tỏa và thu hút các dòng chảy kinh tế mới.

Thủ tướng cũng định hướng Điện Biên nghiên cứu thiết lập mô hình tăng trưởng, mô hình phát triển mới phù hợp với đặc điểm và lợi thế cạnh tranh riêng có của một tỉnh biên giới, cửa ngõ với Lào và Trung Quốc, giàu tiềm năng về lịch sử, văn hóa, nông nghiệp đặc sản và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỉnh cần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, số, tuần hoàn; nâng cao năng lực cạnh tranh, giá trị gia tăng, năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực; từng bước nâng cao tỷ trọng kinh tế số. Định hướng phát triển mà Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra tại buổi làm việc với tỉnh Điện Biên không chỉ đặt ra những nhiệm vụ cụ thể cho 6 tháng cuối năm 2026 mà còn mở ra một tư duy phát triển dài hạn. Đó là tư duy nhìn nhận điểm nghẽn để tháo gỡ; nhìn nhận lợi thế để phát huy; nhìn nhận hạ tầng để mở kết nối; nhìn nhận nguồn lực để tạo giá trị; nhìn nhận chính quyền để kiến tạo phát triển. Điện Biên cần giữ tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đến hết năm 2026 đạt 100% kế hoạch; tập trung tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, xử lý các dự án tồn đọng không chỉ bằng việc lập phương án mà phải tạo ra kết quả đầu ra cụ thể. Cùng với đó là cụ thể hóa mô hình “4 cực tăng trưởng”, lấy cực tăng trưởng trung tâm Điện Biên Phủ - Mường Thanh - Mường Phăng làm hạt nhân dẫn dắt tăng trưởng của tỉnh.

Điện Biên đang đứng trước một thời điểm có ý nghĩa quan trọng. Những điểm nghẽn được nhận diện là thách thức, nhưng cũng chính là nơi cần tập trung nguồn lực để tạo đột phá. Đó cũng là con đường để Điện Biên thực hiện khát vọng bứt phá, phát huy hào khí Điện Biên Phủ và tiếp tục viết nên những “kỳ tích lịch sử mới” trong chặng đường phát triển phía trước./.