Dienbien.gov.vn - Trong những năm qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước khẳng định vai trò là cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Trước yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, công tác PBGDPL ngày càng được các cấp, các ngành quan tâm triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật trong xã hội.

Theo đánh giá của Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên, giai đoạn 2022 - 2025, công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn được ban hành kịp thời, bám sát các chủ trương của Trung ương, của tỉnh và yêu cầu thực tiễn địa phương. Hằng năm, UBND tỉnh và Hội đồng phối hợp PBGDPL tỉnh đều ban hành kế hoạch triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, tạo cơ sở để các sở, ngành, địa phương chủ động tổ chức thực hiện.

Là tỉnh miền núi, biên giới với địa bàn rộng, dân cư phân tán, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm phần lớn dân số, Điện Biên xác định công tác PBGDPL không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao dân trí pháp lý, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, nội dung tuyên truyền pháp luật được lựa chọn có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như đất đai, hôn nhân và gia đình, bảo vệ môi trường, phòng chống ma túy, phòng chống mua bán người, an toàn giao thông, khiếu nại, tố cáo, trợ giúp pháp lý, bình đẳng giới, quyền trẻ em, chính sách dân tộc, tôn giáo và các quy định pháp luật mới được ban hành.

Cùng với việc đổi mới nội dung, hình thức PBGDPL cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Bên cạnh các hội nghị, lớp tập huấn, sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm hay các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, nhiều cơ quan, đơn vị đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống truyền thanh cơ sở và các nền tảng số để truyền tải thông tin pháp luật đến người dân. Hoạt động tuyên truyền được lồng ghép với các phong trào thi đua, hoạt động của các tổ chức đoàn thể, sinh hoạt cộng đồng và các nhiệm vụ chính trị tại địa phương, giúp pháp luật đến gần hơn với người dân.

Kết quả thống kê cho thấy, trong giai đoạn 2022 - 2025, toàn tỉnh đã tổ chức 25.891 cuộc tuyên truyền, phổ biến pháp luật với hơn 1,56 triệu lượt người tham dự. Các cơ quan, đơn vị, địa phương đã tổ chức 25 cuộc thi tìm hiểu pháp luật với trên 260 nghìn lượt người tham gia; biên soạn, phát hành gần 985 nghìn tài liệu tuyên truyền pháp luật. Hàng nghìn tin, bài, phóng sự, chuyên mục tuyên truyền pháp luật cũng được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử và nền tảng số, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin pháp luật cho người dân.

Một trong những điểm sáng của công tác PBGDPL tại Điện Biên là việc xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật ở cơ sở. Đến nay, toàn tỉnh có 199 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và 1.555 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã. Đây là lực lượng nòng cốt trực tiếp truyền tải các quy định pháp luật đến cán bộ và nhân dân tại cơ sở.

Đặc biệt, trong đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật cấp xã có nhiều người là đồng bào dân tộc thiểu số, am hiểu phong tục, tập quán và ngôn ngữ địa phương. Đây là lợi thế quan trọng giúp các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được truyền tải hiệu quả hơn đến đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Thông qua hoạt động của đội ngũ này, nhận thức pháp luật của người dân từng bước được nâng lên, góp phần hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật, giảm thiểu tranh chấp, khiếu kiện và giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn do đặc thù địa bàn miền núi, biên giới, dân cư phân tán, giao thông chưa thuận lợi và nguồn lực còn hạn chế. Kinh phí thực hiện chủ yếu lồng ghép trong nguồn chi thường xuyên nên việc triển khai chưa đồng đều giữa các địa phương. Đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật cơ sở còn thiếu điều kiện hỗ trợ, chất lượng chưa đồng đều; trong khi công tác tuyên truyền tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn gặp rào cản về ngôn ngữ và khả năng tiếp cận thông tin. Hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam ở một số nơi cũng còn hạn chế về kinh phí, ảnh hưởng đến quy mô và hiệu quả tuyên truyền.

Từ những kết quả đạt được cũng như những khó khăn, hạn chế trong thực tiễn, Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên đề xuất xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định một số chính sách hỗ trợ trong thực hiện công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh. Các chính sách dự kiến tập trung vào việc hỗ trợ hằng tháng cho báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và tuyên truyền viên pháp luật cấp xã; hỗ trợ kinh phí tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam; hỗ trợ bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số cho tuyên truyền viên pháp luật không hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Việc xây dựng và ban hành các chính sách hỗ trợ này được đánh giá là cần thiết, phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh Điện Biên, nhất là trong bối cảnh yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với chuyển đổi số, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân và xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng hiệu lực, hiệu quả.

Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, tăng cường ứng dụng công nghệ số và phát huy vai trò của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, tỉnh Điện Biên sẽ tập trung hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm nguồn lực cho công tác PBGDPL. Qua đó, góp phần đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong xã hội, xây dựng môi trường ổn định, an toàn và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của địa phương./.