Dienbien.gov.vn - Lần đầu tiên, tỉnh Điện Biên chính thức cấp phép thử nghiệm có kiểm soát mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp bằng thiết bị bay không người lái (UAV). Với quy mô khoảng 6.000 chuyến bay dự kiến triển khai đến hết tháng 5/2027, đây được xem là bước đi đột phá, mở ra "bầu trời số" mới, tạo dư địa tăng trưởng cho nhiều lĩnh vực, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, địa hình khó tiếp cận của tỉnh.

UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định cấp phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Theo Quyết định, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam (VNPost) là đơn vị chủ trì tổ chức triển khai và vận hành thử nghiệm. Tập đoàn FPT tham gia phụ trách kỹ thuật, cung cấp giải pháp công nghệ, thiết bị UAV và hệ thống phần mềm điều khiển bay. Ngoài ra, các doanh nghiệp UAV khác sẽ tham gia cung cấp dịch vụ vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng, hỗ trợ kỹ thuật; các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức, cá nhân và người dân trên địa bàn tỉnh tham gia với vai trò là đơn vị ứng dụng, thụ hưởng và phối hợp đánh giá hiệu quả mô hình. Hoạt động thử nghiệm được triển khai từ khi Quyết định có hiệu lực (từ ngày 23/6/2026) đến hết ngày 31/5/2027, với quy mô nhỏ, có kiểm soát chặt chẽ. Tỉnh dự kiến triển khai từ 3 - 5 mô hình ứng dụng UAV chuyên biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp, logistics, y tế và đo đạc bản đồ số, thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay, phấn đấu tỷ lệ chuyến bay an toàn đạt trên 99%.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, UAV sẽ được thử nghiệm tại một số vùng sản xuất trọng điểm gồm: khu vực bản Tà Là Cáo, xã Sính Phình (vùng chè); bản Hua Nặm, xã Mường Ảng (vùng cà phê); Bản Củ, xã Tuần Giáo (vùng mắc ca) và khu vực Mường Thanh, xã Thanh Nưa (sản xuất lúa). Đối với lĩnh vực y tế, tỉnh sẽ thiết lập mạng lưới tuyến bay khẩn cấp kết nối giữa Trung tâm Y tế Mường Ảng với Trạm Y tế xã Nà Tấu cùng các điểm trạm y tế Mường Đăng, Ngối Cáy (Nà Tấu), Ảng Tở (Búng Lao) nhằm vận chuyển thuốc, vật tư y tế và mẫu bệnh phẩm. Các sản phẩm, dịch vụ thử nghiệm bao gồm vận chuyển nông sản, vật tư nông nghiệp, thuốc men, vật tư y tế, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu; hỗ trợ gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, giám sát sinh trưởng cây trồng, phát hiện sâu bệnh; khảo sát địa hình, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số (DEM).

Theo UBND tỉnh, việc triển khai thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng ứng dụng UAV trong điều kiện địa hình miền núi, vùng sâu, vùng xa; thử nghiệm mô hình quản lý hoạt động bay, quản lý dữ liệu và ứng dụng nền tảng công nghệ số phục vụ công tác quản lý nhà nước. Đồng thời, tỉnh sẽ thu thập dữ liệu, kinh nghiệm thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách và định hướng phát triển kinh tế không gian tầm thấp trong thời gian tới. Kết quả dự kiến từ chương trình thử nghiệm không chỉ góp phần giảm thời gian, chi phí vận chuyển, giảm hao hụt sau thu hoạch đối với một số nông sản chủ lực như chè, mắc ca, cà phê, mà còn hỗ trợ bảo đảm cung ứng kịp thời thuốc, vật tư y tế tại các khu vực vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hoạt động bay, giám sát chuyến bay, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số cũng sẽ được hình thành trong phạm vi thử nghiệm.

Việc Điện Biên mạnh dạn triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với mô hình kinh tế không gian tầm thấp không chỉ thể hiện quyết tâm đổi mới, thúc đẩy chuyển đổi số, mà còn cho thấy tầm nhìn chiến lược của tỉnh trong việc đón đầu các xu hướng công nghệ mới, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn tới./.