Dienbien.gov.vn - Từ hợp tác đào tạo lưu học sinh Lào, bồi dưỡng nguồn nhân lực ở nước ngoài đến đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý và giảng dạy, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên đang từng bước mở rộng không gian hợp tác, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã chủ động tham mưu, tổ chức triển khai các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn. Công tác tuyên truyền, quán triệt nghị quyết được thực hiện trong toàn ngành, với 100% cán bộ, công chức, viên chức tham gia học tập. Qua đó, nhận thức về vai trò của hội nhập quốc tế trong giáo dục, đào tạo từng bước được nâng lên, tạo nền tảng để mở rộng hợp tác, tiếp thu tri thức và kinh nghiệm tiên tiến.

Là tỉnh biên giới có mối quan hệ hữu nghị truyền thống đặc biệt với các địa phương Bắc Lào, Điện Biên xác định hợp tác giáo dục, đào tạo không chỉ góp phần phát triển nguồn nhân lực mà còn là cầu nối vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Trong năm 2025 và 2026, tỉnh tổ chức tiếp nhận, quản lý, đào tạo tiếng Việt cho 134 lưu học sinh đến từ các tỉnh Luông-pha-bang, U-đôm-xay, Phông-sa-lỳ và Luông-nậm-thà. Bên cạnh đó, ngành Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Công an tỉnh đào tạo tiếng Việt cho 12 lưu học sinh là con cán bộ công an của 6 tỉnh Bắc Lào; phối hợp với Quân khu II tiếp nhận, đào tạo 15 lưu học sinh tỉnh Phông-sa-lỳ theo chương trình đào tạo nhân viên y tế thôn bản tại Trường Cao đẳng Y tế Điện Biên.

Ở các bậc học và trình độ đào tạo chuyên môn, tổng số lưu học sinh Lào học tập tại các cơ sở đào tạo của tỉnh trong hai năm là 136 người. Trong đó, 57 người đã tốt nghiệp trở về nước, 79 người tiếp tục học tập tại Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên, Trường Chính trị tỉnh và các cơ sở đào tạo khác. Những kết quả này góp phần bổ sung nguồn nhân lực cho các tỉnh Bắc Lào, đồng thời làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai bên.

Cùng với đào tạo lưu học sinh quốc tế, Điện Biên chú trọng đưa nguồn nhân lực của tỉnh tiếp cận môi trường học tập ở nước ngoài. Hiện có 9 du học sinh của tỉnh theo học đại học tại Vân Nam (Trung Quốc), trong đó 4 người đã tốt nghiệp, 5 người đang học; 2 người học tập tại Trường Đại học Su-pha-nu-vông, Lào. Tỉnh cũng tổ chức bồi dưỡng tiếng Trung Quốc và văn hóa Trung Quốc cho 20 cán bộ, công chức, viên chức, kết hợp thời gian học tập trực tiếp tại Trung Quốc; đồng thời triển khai các khóa bồi dưỡng tiếng Lào, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ nâng cao khả năng giao tiếp, trao đổi chuyên môn và thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế.

Quan hệ hợp tác giáo dục của tỉnh từng bước được mở rộng thông qua các thỏa thuận với đối tác nước ngoài. Năm 2025, Sở Giáo dục và Đào tạo được UBND tỉnh cho phép ký 6 biên bản ghi nhớ hợp tác với các cơ sở giáo dục đại học tại Trung Quốc và Thái Lan. Các hoạt động giao lưu với Liên bang Nga cũng được duy trì, nổi bật là chương trình giao lưu giữa đoàn cán bộ, học sinh thành phố Saint Petersburg với các cơ sở giáo dục, đào tạo của tỉnh từ ngày 29/10 đến ngày 9/11/2025, với 19 thành viên tham gia. Trước đó, 40 học sinh dân tộc thiểu số tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh được học tiếng Nga, mở thêm cơ hội tiếp cận ngôn ngữ, văn hóa và tri thức quốc tế.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ phát triển nhanh chóng, hội nhập giáo dục không chỉ dừng ở giao lưu, trao đổi mà còn đòi hỏi năng lực thích ứng với những phương thức dạy và học mới. Điện Biên đã chú trọng chuyển đổi số, đưa trí tuệ nhân tạo từng bước đi vào hoạt động quản lý và giảng dạy. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu tổ chức khóa học “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo” cho cán bộ quản lý, giáo viên toàn ngành; đồng thời phối hợp với STEAM for Vietnam tổ chức 3 đợt tập huấn, thu hút tổng số 13.401 lượt cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên tham gia.

Thông qua các chương trình, đội ngũ nhà giáo được tiếp cận những kiến thức, kỹ năng cơ bản về AI, thực hành vận dụng công nghệ vào quản lý, nghiên cứu, học tập và tổ chức hoạt động dạy học. Tỉnh cũng tham mưu ban hành kế hoạch triển khai Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, tạo cơ sở huy động sự tham gia của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục trong phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Cùng với nâng cao năng lực đội ngũ, việc thu hút nguồn lực đầu tư cho giáo dục được quan tâm. Ngày 25/8/2026, tỉnh phối hợp với Công ty TNHH Giáo dục FPT khởi công Dự án Tổ hợp Giáo dục Điện Biên, dự kiến khai giảng khóa đầu tiên vào năm học 2027–2028. Dự án được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa môi trường học tập, mở rộng cơ hội tiếp cận các chương trình giáo dục chất lượng cao cho người học trên địa bàn.

Dẫu vậy, quá trình hội nhập vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Phạm vi đối tác hợp tác chưa thực sự đa dạng; hiệu quả sử dụng ngoại ngữ sau các khóa bồi dưỡng chưa cao do thời gian học tập ngắn, thiếu môi trường thực hành thường xuyên. Kinh phí hỗ trợ lưu học sinh Lào còn hạn chế, trong khi chính sách khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức học tập ở nước ngoài chưa đủ sức hấp dẫn. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao chất lượng hợp tác theo hướng thực chất, bền vững.

Theo đồng chí Trần Đăng Ninh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, thời gian tới, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh tiếp tục duy trì, mở rộng hợp tác với các đối tác tại Lào, Trung Quốc, Nhật Bản và Liên bang Nga; triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhân lực ở nước ngoài giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2035; tham mưu sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ hợp tác đào tạo với các tỉnh Bắc Lào. Đồng thời, chú trọng nâng cao năng lực ngoại ngữ, kỹ năng đối ngoại, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong giáo dục.

Từ những bước đi cụ thể, hội nhập quốc tế đang mở thêm cơ hội để giáo dục Điện Biên tiếp cận tri thức mới, nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Phát huy lợi thế địa phương biên giới, lấy hợp tác với các tỉnh Bắc Lào làm trọng tâm, đồng thời chủ động mở rộng quan hệ với các đối tác quốc tế, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh hướng tới xây dựng nền giáo dục hiện đại, gắn với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.