Dienbien.gov.vn - Trong dòng chảy phát triển mới của đất nước, khi du lịch ngày càng khẳng định vai trò là ngành kinh tế tổng hợp có sức lan tỏa lớn. Vùng đất Điện Biên anh hùng hôm nay đang chuyển hóa giá trị lịch sử thành nguồn lực phát triển, biến khát vọng vươn lên thành động lực tăng trưởng và đưa tinh thần Điện Biên Phủ trở thành “mệnh lệnh phát triển trong thời bình”. Trong hành trình ấy, phát triển du lịch lịch sử - văn hóa theo hướng khác biệt được xác định là hướng đi giàu tiềm năng để Điện Biên tạo sức bật mới.

Tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Điện Biên vào tháng 5/2026 vừa qua, nhiều ý kiến từ cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia và nhà đầu tư chiến lược đều nhìn nhận: Điện Biên không thiếu tiềm năng, điều cần thiết lúc này là biến tiềm năng thành sản phẩm, biến ký ức lịch sử thành trải nghiệm, biến bản sắc văn hóa thành giá trị kinh tế và biến khát vọng phát triển thành hành động cụ thể. Theo đánh giá của Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Phan Tâm cho rằng: Ít nơi nào trong cả nước hội tụ nhiều giá trị đặc biệt như Điện Biên. Đây không chỉ là mảnh đất gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” – biểu tượng của khát vọng hòa bình, độc lập và ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam, mà còn là không gian sinh tồn đa sắc màu của 19 dân tộc anh em, nơi hội tụ hệ sinh thái văn hóa đặc sắc, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng vị trí chiến lược kết nối vùng Tây Bắc với Bắc Lào, Tây Nam Trung Quốc và tiểu vùng Mekong mở rộng. Chính sự giao thoa giữa lịch sử, văn hóa và thiên nhiên đã tạo nên những lợi thế hiếm có để Điện Biên phát triển du lịch theo hướng khác biệt, khó sao chép và có khả năng cạnh tranh dài hạn.

Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cho biết thêm: Điện Biên là địa phương sở hữu những điều kiện đặc biệt để hình thành các sản phẩm du lịch có chiều sâu, mang tính trải nghiệm, cảm xúc và khả năng lưu giữ lâu dài trong tâm trí du khách. Không nhiều nơi trên thế giới còn lưu giữ tương đối nguyên vẹn một chiến trường có tầm vóc định hình cục diện thế kỷ XX như Điện Biên Phủ. Đặc biệt, càng hiếm hơn khi không gian lịch sử ấy vẫn đang sống cùng cộng đồng cư dân bản địa với những giá trị văn hóa đặc sắc được bảo tồn qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, nhìn từ thực tế phát triển, những tiềm năng lớn ấy chưa được chuyển hóa tương xứng thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, Điện Biên đón khoảng 1,45 triệu lượt khách du lịch, doanh thu đạt khoảng 2.400 - 2.645 tỷ đồng. Đây là con số tích cực nếu đặt trong điều kiện địa bàn miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn; song vẫn chưa tương xứng với vị thế của một địa danh có giá trị toàn cầu, nơi mà chỉ cần nhắc đến tên gọi “Điện Biên Phủ”, hàng triệu người trên thế giới đều biết tới với sự kính trọng và tò mò khám phá. Vấn đề đặt ra không phải Điện Biên thiếu sức hút, mà là làm thế nào để sức hút ấy được chuyển hóa thành chuỗi giá trị kinh tế đủ lớn, đủ bền vững và đủ sức lan tỏa đến đời sống người dân. Chính vì vậy, việc định hình hệ sinh thái du lịch lịch sử - văn hóa đang được xác định là hướng đi chiến lược của tỉnh trong giai đoạn mới. Trong xu thế phát triển du lịch hiện đại, du khách hôm nay không còn chỉ muốn “đi xem” hay “check-in”. Họ muốn được sống trong không gian lịch sử, chạm vào ký ức, trải nghiệm văn hóa bằng cảm xúc thật và trở thành một phần của câu chuyện nơi mình đặt chân tới. Đó chính là cơ sở để Điện Biên định hướng phát triển một nền du lịch khác biệt. Vì không có nơi nào có thể tái hiện đầy đủ chiều sâu ký ức của một chiến thắng làm thay đổi cục diện địa chính trị thế giới như Điện Biên Phủ. Hệ thống di tích chiến trường, bảo tàng, hầm hào, các địa danh lịch sử cùng những câu chuyện được lưu truyền trong đời sống cộng đồng tạo nên nguồn tư liệu và cảm xúc rất đặc biệt để phát triển du lịch ký ức, du lịch giáo dục truyền thống, trải nghiệm lịch sử và văn hóa sống.

Theo quan điểm của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Ðiện Biên không nên giới hạn phát triển theo tư duy “xây thêm vài khu du lịch”, mà cần phát triển mạnh hơn theo tư duy xây dựng “một hệ sinh thái trải nghiệm Ðiện Biên”. Trong hệ sinh thái đó lịch sử là lõi giá trị, văn hóa là linh hồn, thiên nhiên là không gian trải nghiệm còn đô thị, nghỉ dưỡng, thể thao, công nghệ số, kinh tế đêm và cộng đồng địa phương là các lớp dịch vụ tạo giá trị gia tăng.

Việc động thổ Dự án Tổ hợp cáp treo kết hợp du lịch văn hóa lịch sử Ðiện Biên Phủ của Sun Group không chỉ tạo thêm một sản phẩm du lịch mới, mà có tiềm năng trở thành biểu tượng du lịch mới của Ðiện Biên; giúp kết nối các điểm di tích, mở rộng không gian trải nghiệm và đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng bằng công nghệ và trải nghiệm trực quan hiện đại. Cùng với đó là, Dự án Khu đô thị mới, du lịch nghỉ dưỡng và dịch vụ thể thao phía Tây Bắc phường Ðiện Biên Phủ của Vingroup với mô hình “thành phố trong lòng thành phố”, tích hợp nghỉ dưỡng, thể thao, thương mại, dịch vụ và sân golf quy mô lớn, có thể mở ra một cực tăng trưởng du lịch - dịch vụ mới của toàn vùng Tây Bắc.

Ông Đặng Minh Trường Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group cho biết: Việc động thổ Tổ hợp cáp treo chính là bước đi đầu tiên, khởi đầu của một hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh mà Sun Group sẽ kiến thiết tại Điện Biên. Sun Group đến với Điện Biên không chỉ để đầu tư, bằng tất cả tâm huyết, trách nhiệm và sự trân trọng đối với mảnh đất anh hùng, Sun Group mong muốn góp phần đánh thức tiềm năng du lịch, văn hóa, lịch sử và thiên nhiên đặc biệt của vùng đất, để Điện Biên còn là điểm đến hấp dẫn trong tương lai. Đây không chỉ là công trình phục vụ du lịch hay giao thông, mà còn góp phần kết nối các giá trị lịch sử, văn hóa. Giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử dân tộc, để bạn bè quốc tế cảm nhận rõ hơn về tinh thần và bản lĩnh Việt Nam.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương, lợi thế duy nhất có tính bền vững chính là những giá trị không thể sao chép. Với Điện Biên, đó là lịch sử hào hùng, tinh thần Điện Biên Phủ, không gian văn hóa đa sắc màu, vị trí vùng biên và khát vọng phát triển mới. Khi hệ sinh thái được vận hành hiệu quả, Điện Biên sẽ không chỉ là nơi để du khách ghé thăm một lần vì ký ức lịch sử, mà là điểm đến để trở lại, trải nghiệm, khám phá và cảm nhận sâu sắc nhịp sống, bản sắc và khát vọng phát triển của một vùng đất đang chuyển mình mạnh mẽ. Đó cũng chính là để tinh thần Điện Biên Phủ tiếp tục được thắp sáng không chỉ trong ký ức, mà trong hành trình phát triển của hôm nay và tương lai./.