Dienbien.gov.vn - Tủa Chùa là xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ thị trấn Tủa Chùa, xã Mường Báng và xã Nà Tòng, với diện tích hơn 108km² và dân số gần 18.000 người, trong đó trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, địa hình chia cắt, thiếu đất sản xuất, thiếu nước sinh hoạt, hạ tầng giao thông khó khăn… đã tác động không nhỏ đến sự phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.

Nhiều hộ dân được hỗ trợ đã vươn lên thoát nghèo, có điều kiện làm nhà mới, nâng cao cuộc sống gia đình

Những năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Đảng bộ, chính quyền xã Tủa Chùa đã triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, trong đó chú trọng thực hiện hiệu quả các chính sách hỗ trợ phát phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), giúp đồng bào vượt qua khó khăn, vươn lên phát triển kinh tế, đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 20,09%. Theo báo cáo của xã, giai đoạn 2021 – 2025, xã được phân bổ 11,6 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương, cùng với 3 tỷ đồng vốn đối ứng địa phương, để triển khai 10 dự án thành phần thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các dự án tập trung vào những lĩnh vực thiết yếu như: phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, cải thiện dinh dưỡng, hỗ trợ nhà ở, nước sinh hoạt, đầu tư hạ tầng cơ sở… Việc triển khai không chỉ dừng lại ở “cấp phát” mà gắn chặt với hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật, thay đổi tư duy sản xuất. Nhờ đó, hiệu quả mang lại tương đối toàn diện: Tổng diện tích cây lương thực đạt 1.779ha; Tổng đàn gia súc, gia cầm đạt 87.813 con, tăng mạnh so với năm 2020; Thu ngân sách trên địa bàn đảm bảo kế hoạch giao; Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 3,5%/năm; Triển khai thực hiện có hiệu quả chương trình xây dựng sản phẩm có thương hiệu, theo chuỗi giá trị dựa trên thế mạnh về nguyên liệu địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số, bảo tồn các giá trị văn hóa, cảnh quan và môi trường nông thôn, góp phần xây dựng nông thôn thôn mới; trong nhiệm kỳ đã phát triển mới 12 sản phẩm OCOP 3 sao, nâng tổng số sản phẩm OCOP của xã lên 15 sản phẩm…Những con số này không chỉ phản ánh sự tăng trưởng về quy mô, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong phương thức sản xuất, từ tự cung tự cấp sang hàng hóa, từ manh mún sang liên kết chuỗi giá trị.

Các sản vật địa phương được bày bán đa dạng, phong phú, đặc biệt là các hàng nông, lâm sản tại Chợ đêm Tủa Chùa

Một điểm sáng khác của Tủa Chùa là thông qua Dự án bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch, địa phương đã từng bước khai thác lợi thế bản sắc dân tộc để tạo sinh kế mới. Các hoạt động như duy trì đội văn nghệ quần chúng, tổ chức giao lưu văn hóa tại “Chợ đêm Tủa Chùa”, phát triển mô hình homestay, cải tạo cảnh quan môi trường… đã góp phần tạo nên sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Kết quả, nhiệm kỳ 2021-2025, Tủa Chùa đã đón trên 30.000 lượt khách du lịch, góp phần thúc đẩy thương mại, dịch vụ và tăng thu nhập cho người dân. Đây là minh chứng rõ nét cho hướng đi đúng, phát triển kinh tế phải dựa trên lợi thế bản địa. Tủa Chùa đang đứng trước một giai đoạn mới, các nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030 của xã xác định rõ định hướng: “Chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, gắn với thị trường và ứng dụng khoa học công nghệ”. Trong đó, tập trung vào ba trụ cột chiến lược gồm nông nghiệp hàng hóa, du lịch và hạ tầng. Theo đó, Tủa Chùa định hướng phát triển các cây trồng có giá trị như cà phê với quy mô trên 250ha, mắc ca (trên 350ha), kết hợp chăn nuôi và phát triển lâm nghiệp. Bên cạnh đó, tận dụng lợi thế cảnh quan và bản sắc văn hóa như Mô hình chợ đêm, du lịch cộng đồng, homestay, xã đặt mục tiêu đón trên 18.000 lượt khách mỗi năm, doanh thu du lịch đạt khoảng 24 tỷ đồng. Xác định hạ tầng là một trong những điều kiện tiên quyết cho mọi đột phá, xã phấn đấu mục tiêu đến năm 2030 trên 90% thôn, bản có đường được cứng hóa; 95% khu dân cư được phủ sóng 4G/5G; 98% hộ sử dụng điện lưới quốc gia; Trên 95% người dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Song song với đó là việc phát triển hạ tầng thủy lợi, giao thông, viễn thông, tạo nền tảng cho sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư.

Tuyến đường vào xã Tủa Chùa được đầu tư đổ bê tông sạch đẹp

Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương xác định một số nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS; Nâng cao nhận thức, xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Cùng với đó, tập trung nguồn lực cho hạ tầng, sinh kế và dịch vụ thiết yếu; Phát triển kinh tế hợp tác, sản phẩm đặc trưng, tín dụng ưu đãi. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò của người dân. Thực hiện đồng bộ các giải pháp trên cùng với vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 01/7/2025, đây là mô hình chính quyền không chỉ gần dân, sát dân, hiểu dân mà còn giúp dân hiệu quả trong phát triển và thực hiện tốt chính sách của địa phương và của Nhà nước, góp phần giúp xã đạt được các mục tiêu đề ra ở trên, trở thành một điểm sáng trong phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Điện Biên./.

Ngọc Thuỷ