Dienbien.gov.vn – Theo tìm hiểu chúng tôi được biết thay vì đến trạm y tế xã, hiện nay, nhiều phụ nữ bản Pa Pốm - Xã Thanh Minh - Thành phố Điện Biên Phủ vẫn chọn cách tự sinh con tại nhà.

Chị  Giàng Thị Dung – Bản Pa Pốm, xã Thanh Minh và đứa con thứ 2 được sinh tại nhà

Bản Pa Pốm 100% đồng bào là dân tộc Mông sinh sống, cách Trung tâm Y tế thành phố không xa khoảng 6km. Tuy nhiên, nhiều năm nay việc mẹ chồng đỡ đẻ cho con dâu, chồng đỡ đẻ cho vợ vẫn diễn ra tại đây. Việc để những người không được đào tạo chuyên môn về sản, nhi đỡ đẻ tại nhà là một thói quen nguy hiểm trong vấn đề đảm bảo an toàn và sức khỏe cho cả mẹ và con tiềm ẩn nguy cơ rủi ro tử vong cao.

Chị Giàng Thị Dung – Bản Pa Pốm, xã Thanh Minh nói: 2 lần sinh con chị đều được mẹ chồng và chồng đỡ đẻ cho tại nhà. Khi được chúng tôi hỏi tại sao không đến cơ sở y tế để sinh mà lại chọn ở nhà, chị Dung chia sẻ do cảm thấy e ngại, xấu hổ việc cho người khác nhìn thấy cơ thể mình nên không muốn đi và đẻ ở viện cũng như ở nhà nên đẻ ở nhà thôi.

Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến chị em sinh con tại nhà, rào cản về hủ tục trong việc sinh nở, phụ nữ dân tộc Mông ở Pa Pốm không được quyền làm chủ, họ sống phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình chồng, họ quan niệm người Mông khi đẻ, phong tục của họ không bao giờ cho người khác nhìn thấy bộ phận sinh dục của mình, cho nên lúc đẻ ở nhà chỉ có mẹ và chồng đỡ đẻ cho, việc đưa phụ nữ mang thai đến trạm y tế đẻ là chuyện bất đắc dĩ đối với các gia đình người Mông. Đó là chia sẻ của Trạm Trưởng trạm y tế xã Thanh Minh – Phạm Thị Thủy.

Không chỉ riêng trường hợp của Dung, rất nhiều phụ nữ ở bản Pa Pốm đều coi việc tự sinh con tại nhà là chuyện bình thường. Theo thống kê của trạm y tế xã Thanh Minh, năm 2017 có 8/36 trường hợp sinh con tại nhà, hầu hết tập trung ở Pa Pốm; 10 tháng năm 2018 có 5/31 trường hợp, ở Pa Pốm có 4 ca sinh con tại nhà.

Việc sinh con tại nhà thực sự có nhiều nguy cơ, tai biến khó lường. Chính vì vậy, những người như chị Thủy đã không quản ngại khó khăn để đến tận nhà, tư vấn tận nơi, đồng thời tuyên truyền để đồng bào hiểu tác hại của việc sinh nở không được chăm sóc sức khỏe sinh sản đúng cách.

Trước thực trạng trên, Bác sỹ chuyên khoa 1 Nguyễn Thị Thủy – Phó Giám đốc Trung tâm Y tế thành phố cho biết: Việc phụ nữ dân tộc thiểu số sinh con tại nhà cũng có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chính là do nhận thức của người dân còn hạn chế, cộng với điều kiện kinh tế còn khó khăn, một số người không có bảo hiểm y tế hoặc có những người có thì khi xã lên nông thôn mới người dân lại không được hưởng chế độ bảo hiểm nữa. Nhiều chị em sinh con tại nhà một lần không thấy tai biến gì nên nghĩ việc sinh nở đơn giản nên các lần sinh sau vẫn cứ đẻ tại nhà. Suy nghĩ đơn giản về vấn đề sinh con và tâm lý chủ quan, xấu hổ của chị em phụ nữ là tâm lý chung của hầu hết phụ nữ vùng cao, đặc biệt là phụ nữ dân tộc Mông, khiến họ không đến sinh con tại cơ sở y tế.

Bác sỹ Nguyễn Thị Thủy cho rằng: Việc giảm tỷ lệ phụ nữ dân tộc thiểu số sinh con tại nhà không chỉ dừng lại ở tuyên truyền vận động. Nhiều người trong số họ ít được đi học, số người biết tiếng phổ thông không nhiều, vì vậy phải phối hợp, lồng ghép nhiều hoạt động như truyền thông trực tiếp tại thôn bản, xây dựng bằng hình ảnh trực quan dễ hiểu để họ nghe và làm theo. Chính vì vậy, nhiều năm nay chưa có trường hợp nào tai biến mẹ, tử vong cao xảy ra ở Pa Pốm

Mặc dù gặp không ít khó khăn để làm thế nào thay đổi được hành vi, nhận thức, hủ tục trong việc sinh nở cũng như những hủ tục khác của phụ nữ vùng cao. Nhưng những năm qua, ngành y tế và các cơ quan trên địa bàn thành phố vẫn luôn nỗ lực đưa ra nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng phụ nữ sinh con tại nhà. Qua đó, tỷ lệ sinh con tại nhà của phụ nữ vùng cao đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, để thay đổi bản năng, xóa bỏ tập tục này là khó, không chỉ riêng với Pa Pốm mà đối với các xã vùng cao vấn đề này lại càng khó khăn hơn nữa./.

Ngọc Thủy