Dienbien.gov.vn - Song song với việc phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, các cấp Hội Người cao tuổi (NCT) tỉnh Điện Biên còn có nhiều hoạt động thiết thực góp phần gìn giữ truyền thống văn hóa dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư mà Hội NCT phường Na lay, thị xã Mường Lay là một điển hình.

Bà Mào Minh Mến - Ủy viên Ban Chấp hành Hội NCT phường Na Lay, thị xã Mường Lay chia sẻ: “Thị xã Mường Lay trước đây là trung tâm chính trị, kinh tế - văn hóa, xã hội của tỉnh. Đây còn là địa bàn có đông dân tộc Thái trắng, từ lâu đời, trải qua nhiều cuộc thiên tai, biến động của lịch sử đến sinh sống và lập nên các Bản, Mường. Với đặc điểm địa lý ngã ba sông Đà, sông Nậm Na tạo nên sự giao thoa, hội tụ của nhiều nền văn hóa các vùng, miền. Trong đó dân tộc Thái nói chung và đồng bào Thái trắng ở thị xã Mường Lay nói riêng đều có nét văn hóa rất phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Thông qua đời sống sinh hoạt của người dân trong lao động, sản xuất từ bao đời đã đúc kết lên những bài hát, điệu múa có tính gắn kết cộng đồng như: múa xòe, mừng lúa mới; lên rừng hái rau, xuống suối bắt cá đều có những điệu múa, bài hát, tiếng đàn tính tẩu để gắn kết bạn bè, thổ lộ tình yêu trai, gái, thể hiện văn hóa tín ngưỡng dân gian trong cộng đồng như một trầm tích văn hóa bản sắc của dân tộc”.

Thực hiện nghị Quyết Ban Chấp hành TW Đảng lần thứ V, khóa VIII về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc"; Nghị Quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên về “Chương trình Bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc gắn với phát triển kinh tế xã hội năm 2015, định hướng đến năm 2020”, cùng với sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền, Câu lạc bộ (CLB) văn nghệ NCT phường Na Lay được thành lập từ năm 2013. Đây cũng là lực lượng nòng cốt tự nguyện hoạt động theo Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa, văn nghệ dân gian dân tộc Thái tỉnh Điện Biên.

Cứ mỗi tuần 1 lần, CLB văn nghệ NCT phường Na Lay lại tổ chức sinh hoạt, tập luyện các điệu múa dân tộc Thái. Được thành lập từ năm 2012 với 15 thành viên, đến nay CLB văn nghệ NCT phường Na lay đã phát triển lên 26 thành viên, đều là những NCT nhiệt huyết, yêu thích điệu múa Thái. Với phương châm hoạt động “Sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc”, đồng thời, góp phần duy trì, bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa bản sắc dân tộc Thái trắng trên địa bàn thị xã Mường Lay, trong 5 năm qua, CLB văn nghệ NCT phường Na Lay đã xây dựng kế hoạch sưu tầm, phục dựng những làn điệu hát Thái, múa Thái, xòe cổ; chế tác đàn tính tẩu, sáng tác làn nhịp tính tẩu theo các điệu múa Thái cổ. Nhóm văn nghệ, văn hóa dân gian dân tộc Thái trong CLB đã tích cực sưu tầm các bài hát, điệu múa cổ, tìm gặp các cụ ở lứa tuổi cao đang lưu giữ vốn cổ văn hóa truyền lại như cụ: Lò Thị Chiêng (115 tuổi, ở Bản Xá); cụ Lò Thị Tươi (112 tuổi, ở Bản Chi Luông) ; cụ Lò Văn Kính (96 tuổi, phường Na Lay), Cụ Lù Thị Vơn (111 tuổi, Bản Chang, xã Lê Lợi, huyện Nậm Nhùn)… Đến nay, CLB đã sưu tầm, phục dựng được 2 điệu xòe cổ; bài hát và 7 điệu múa Thái cổ như: múa nón, múa khăn, múa tó cáy, múa chèo thuyền, múa quát bó héo, múa kéo sợi dệt vải, múa sỏng… mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, nối tiếp mạch nguồn văn hóa dân gian. Nhiệt tình trong việc sưu tầm, phục dựng các bài hát, điệu múa Thái cổ còn để phổ biến, truyền dậy cho các lớp trẻ là những thành viên tích cực trong CLB như: bà Lò Thị Lả, Lù Thị Len; chế tác đàn tính tẩu như: nghệ nhân Giàng Văn Dom; duy trì bảo tồn văn hóa tín ngưỡng trong hát Then (khắp Then) trong lễ, Hội như: thầy Mo, nghệ nhân Ưu tú Vàng Văn Thức.

Trong những năm qua, nhận lời mời của các CLB văn nghệ NCT trong và ngoài tỉnh, CLB văn nghệ NCT phường Na Lay đã tham gia giao lưu văn nghệ với huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La, giao lưu văn nghệ NCT thành phố Lai Châu, giao lưu văn nghệ xã Mường So, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu; giao lưu văn nghệ huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên. Năm 2018, được sự ủy quyền của CLB Bảo tồn văn hóa văn nghệ dân gian dân tộc Thái tỉnh Điện Biên, CLB đã tham gia ngày Hội Văn hóa Thái lần thứ nhất do Bộ Văn hóa tổ chức tại tỉnh Sơn La; tham gia các tiết mục biểu diễn trong tổ chức Phiên chợ vùng cao; Lễ Hội Hoa Ban tỉnh Điện Biên năm 2019; Ngày Hội Văn hóa Thái lần thứ II tại tỉnh Điện Biên năm 2019… Vào đầu năm 2019, CLB văn nghệ NCT phường Na Lay đã đăng cai tổ chức đêm giao lưu văn nghệ thu hút hơn 200 diễn viên NCT thuộc các đơn vị thành phố Lai Châu, huyện Phong Thổ, huyện Nậm Nhùn thuộc tỉnh Lai Châu; xã Mường Luân, huyện Điện Biên Đông và các CLB NCT trên địa bàn thị xã Mường Lay. Với bề dày hoạt động, CLB được vinh dự chọn làm lực lượng nòng cốt cho chương trình khám phá Việt Nam của Đài truyền hình Việt Nam giới thiệu về bản sắc văn hóa văn nghệ dân gian dân tộc Thái trắng Mường Lay được phát sóng trên Đài truyền hình Việt Nam.

Với những kết quả đã đạt được, CLB văn nghệ NCT phường Na Lay, thị xã Mường Lay hiện nay đang tích cực hoạt động, đóng góp phần không nhỏ cho sự duy trì, bảo tồn và phát triển những giá trị đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Thái nói chung, người Thái trắng thị xã Mường Lay nói riêng./.

Lan Phương