Dienbien.gov.vn - Thị xã Mường Lay nằm ở phía Bắc của tỉnh Điện Biên, có diện tích tự nhiên 11.266,56 ha, dân số 11.508 người, có 9 dân tộc anh em cùng sinh sống. Trung tâm thị xã nằm trong thung lũng hẹp dài, ngã ba giao cắt của sông Đà, sông Nậm Na và suối Nậm Lay. Thị xã có vị trí thuận lợi phát triển giao thông đường thủy. Từ khi công trình Thủy điện Sơn La hoàn thành, nước lòng hồ khu vực thị xã Mường Lay dâng cao; tạo cảnh quan thiên nhiên "sơn thủy hữu tình"; hồ rộng chừng 100ha đã tạo cho thị xã một cảnh quan du lịch sinh thái cực kỳ hấp dẫn. Thị xã xác định phát triển du lịch trên lòng hồ thủy điện sẽ trở thành mũi nhọn phát triển kinh tế của địa phương. Tiềm năng du lịch trên lòng hồ như: tham quan các thủy điện; tham quan mô hình nuôi trồng, đánh bắt thủy sản.

Những năm qua, UBND Thị xã đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc tuyên truyền, quảng bá du lịch trên các phương tiện thông tin đại chúng. Cụ thể: Tuyên truyền trong các đơn vị, các tầng lớp Nhân dân nhằm nâng cao nhận thức trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của các dân tộc để khai thác phát triển du lịch. Tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng; qua Trang Thông tin điện tử thị xã, qua các trang mạng xã hội giới thiệu cho khách du lịch tìm hiểu, nghiên cứu, trải nghiệm du lịch tại các bản văn hóa truyền thống tiêu biểu của dân tộc Thái trắng. Tham gia các hoạt động cộng đồng, làm bánh khẩu xén, thưởng thức ẩm thực, giao lưu văn nghệ, lưu trú tại các hộ gia đình có đủ điều kiện phục vụ khách du lịch tại các bản như: Bản Nậm Cản, bản Na Nát, bản Chi Luông. Bên cạnh đó, Thị xã đã Phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh Điện Biên xây dựng hình thành các tour du lịch khép kín, phục vụ nhiều khách du lịch. Nghiên cứu, triển khai các phương thức quảng bá thu hút khách theo lộ trình kế hoạch cụ thể, sẵn sàng phối hợp với các tổ chức, đơn vị xúc tiến du lịch khác trong và ngoài tỉnh triển khai các dự án phát triển du lịch. Đồng thời, xây dựng hệ thống biển, bảng chỉ dẫn tại các địa bàn dân cư, di tích, điểm tham quan du lịch.Tăng cường công tác giáo dục truyền thông nâng cao ý thức của cộng đồng về giữ gìn văn hóa các dân tộc, ứng xử thân thiện với khách du lịch.

Thị xã trải qua quá trình tái định cư, tái thiết đô thị, có tiềm năng kinh tế lớn, có vị trí đầu mối giao thông giữa các trung tâm lớn của hai tỉnh Điện Biên và Lai Châu; nơi trung chuyển, cung cấp dịch vụ, phát triển các cơ sở chế biến nông, lâm, thuỷ sản, khai thác khoáng sản,... Phát huy lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, truyền thống văn hoá, con người, thông qua đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ hoạt động du lịch. Với vị trí nằm trong tuyến du lịch vòng cung Tây Bắc, thị xã xúc tiến phát triển các bản văn hoá dân tộc, nghề thủ công truyền thống, ẩm thực, phục hồi các hoạt động văn hoá dân gian, các sản phẩm du lịch, hình thành tour du lịch khép kín “Lịch sử - sinh thái - nghỉ dưỡng”, từng bước hiện đại hoá các điểm du lịch, vui chơi giải trí và các công trình dịch vụ liên quan khác; các khách sạn, nhà hàng, nhà nghỉ mang sắc thái “Miền núi, văn hoá dân tộc” phục vụ khách du lịch. Bên cạnh đó, Lễ hội Đua thuyền đuôi én trên sông Đà của đồng bào dân tộc Thái Thị xã Mường Lay được khôi phục và tổ chức thường niên từ năm 2015, thu hút đông đảo du khách và người dân trong vùng, tạo nên đời sống văn hóa tinh thần cho người dân. Những yếu tố trên là tiềm năng, lợi thế để Thị xã Mường Lay khai thác phát triển kinh tế du lịch.Nét độc đáo đó cùng với cuộc sống gắn bó sông nước, còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống của người dân bản địa là lợi thế để Mường Lay khai thác, phát triển kinh tế nói chung, hoạt động du lịch nói riêng.

Ông Chui Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND thị xã Mường Lay, cho biết: Thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 23-5-2016 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và trên cơ sở Quy hoạch tổng thể du lịch tỉnh Điện Biên đến năm 2020, các văn bản hướng dẫn của Trung ương, tỉnh về công tác du lịch, UBND thị xã Mường Lay đã kịp thời triển khai và đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của Nhân dân, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong khai thác và phát triển du lịch ở địa phương. Tăng cường quảng bá, xúc tiến du lịch; quan tâm đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch. UBND tỉnh công nhận khu nghỉ mát Pú Vạp là di tích lịch sử cấp tỉnh. Bước đầu đã đưa các đoàn khách đến tham dự các chương trình, lễ hội, các hội nghị… xuống ăn, nghỉ tại bản Na Nát, Nậm Cản phường Na Lay. Giới thiệu các sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa, các sản phẩm du lịch đặc trưng của thị xã như: Di tích lịch sử cấp tỉnh Pú Vạp, Lễ hội Đua thuyền đuôi én, Lễ hội Kin Pang Then, Ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc hàng năm.

Tuy nhiên, công tác phát triển du lịch của thị xã còn gặp nhiều khó khăn, mặc dù thị xã có nhiều điều kiện để phát triển du lịch khám phá cảnh quan sông nước, song vùng lòng hồ của thị xã phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động  tích, xả nước của Nhà máy Thủy điện Sơn La, vì vậy các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chưa mạnh dạn đầu tư phát triển, dịch vụ khai thác du lịch sông nước.

Nhằm đẩy mạnh phát triển du lịch, trong thời gian tới, Thị xã tiếp tục nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch, tạo điều kiện thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển, bao gồm hoàn thiện tổ chức bộ máy. Xây dựng và phát triển sản phẩm du lịch. Nâng cao chất lượng điểm đến thông qua các sản phẩm du lịch. Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch thị xã Mường Lay, huy động các nguồn vốn đầu tư phát triển du lịch thị xã; tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch trong việc tiếp cận các thông tin về du lịch thị xã Mường Lay nói riêng, du lịch tỉnh Điện Biên nói chung. Nghiên cứu tổng hợp thông tin, xúc tiến mở rộng thị trường; xúc tiến đầu tư phát triển sản phẩm du lịch; tư vấn, hỗ trợ các đơn vị, doanh nghiệp kinh doanh du lịch./.

Thanh Tâm