Dienbien.gov.vn - Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Thái; tuy nhiên, trong xã hội hiện đại nghề dệt thổ cẩm đang dần mai một. Để giữ gìn và phát huy nghề dệt thổ cẩm của dân tộc mình, một số hộ gia đình dân tộc Thái trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ vẫn duy trì nghề dệt thổ cẩm để lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc và tạo ra sản phẩm phục vụ khách du lịch.

Bảo tồn, phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống góp phần gìn giữ những tinh hoa văn hóa, nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc Thái trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ

Sau những ngày làm đồng áng, vào những ngày mưa gió không thể làm việc đồng áng và những lúc nông nhàn, rảnh rỗi là những người phụ nữ dân tộc Thái lại ngồi cần mẫn bên khung dệt để dệt những sản phẩm của mình. Dệt thổ cẩm hiện nay không phải là nghề kinh tế chủ yếu mà chỉ duy trì ở quy mô nhỏ lẻ dùng trong gia đình, số ít mới mang ra bán kiếm thêm thu nhập. Đồng bào dân tộc Thái luôn tự hào về những sản phẩm của họ, những bộ trang phục trên người, những chiếc túi thổ cẩm, khăn piêu được họ mang trên người đều do chính bàn tay họ dệt nên. Vì vậy, giữ gìn nghề dệt thổ cẩm cũng chính là giữ gìn những nét văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, nếu biết kết hợp giữa hiện đại và truyền thống thì nghề dệt thổ cẩm sẽ tạo được những mặt hàng có giá trị kinh tế cao, là những sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần quảng bá những nét văn hóa của dân tộc.

Chị Quàng Thị Thiên - Bản Noong Chứn, phường Him Lam cho biết từ khi mới 8 - 9 tuổi chị đã được bà và mẹ dạy cho cách se tơ, thêu thùa, dệt vải, may vá... từ đó đến nay mỗi khi có thời gian rảnh rỗi chị lại ngồi bên khung cửi, đây không chỉ là công việc mà còn là niềm say mê. Chị Thiên cho biết ngày xưa trai gái khi yêu nhau, họ lại cùng nhau ngồi bên khung cửi, cùng se chỉ dệt vải và tâm sự cùng nhau và đó cũng chính là tiêu chuẩn đánh giá 1 người con gái dân tộc Thái về sự chăm chỉ, khéo léo, những bàn tay khéo léo đó sẽ làm ra các vật dụng trong gia đình như khăn, quần áo, váy, chăn, gối, đệm... đều được dệt bằng thổ cẩm, công việc này rất cần sự khéo léo, tỉ mỉ, kiên trì thì mới làm được và là con gái dân tộc Thái biết được điều đó mới lấy được chồng, khi lấy chồng thì người con gái tự mình chuẩn bị những vật dụng để mang về nhà chồng để vợ chồng dùng và tặng người thân trong gia đình chồng.

Trước sự phát triển của cuộc sống hiện đại, sự giao thoa của các nền văn hóa, bản sắc văn hóa đang dần mai một, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Thái không còn như trước mà chỉ lưu giữ ở một số gia đình. Hiện nay, trên địa bàn thành phố còn rất ít gia đình lưu giữ được những khung cửi, nếu sử dụng chỉ cần ra chợ mua những thứ mà mình cần mà không phải cặm cụi bên khung cửi như những cô gái dân tộc Thái ngày xưa. Tuy nhiên, đến bản Noong Chứn phường Nam Thanh không khó để bắt gặp người phụ nữ ngồi bên khung cửi se chỉ, dệt vải, thêu thùa họ không chỉ làm ra các sản phẩm phục vụ cho người thân trong gia đình mà còn làm các sản phẩm phục vụ khách du lịch với mong muốn mang lại một nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình và giữ gìn nét văn hóa của đồng bào dân tộc Thái.

Hiện nay, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Thái trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ ngày càng mai một. Nhằm bảo tồn, khôi phục, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, góp phần phát triển du lịch trên địa bàn thành phố, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Điện Biên Phủ. Vừa qua, phòng Văn hoá và Thông tin thành phố Điện Biên Phủ tổ chức tập huấn bảo tồn, khôi phục nghề thêu, dệt thổ cẩm truyền thống tại bản Noong Chứn - phường Nam Thanh.

Để giữ gìn và phát huy nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Thái, ngoài việc tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Thái quan tâm và quay lại với nghề dệt thổ cẩm truyền thống thì rất cần sự vào cuộc của các cấp, các ngành đề ra các giải pháp cụ thể để xây dựng thương hiệu sản phẩm dệt thổ cẩm, tạo điểm nhấn thu hút khách du lịch đến với Điện Biên./.

Ngọc Thủy