Dienbien.gov.vn – Cùng với cả nước, từ ngày 1/7/2025, 45 xã, phường của tỉnh Điện Biên chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp gồm tỉnh và xã (không còn cấp huyện như trước đây). Đây là bước đi đột phá trong tổ chức bộ máy hành chính, nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết Trung ương về tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của tỉnh trong tiến trình cải cách hành chính và đổi mới phương thức quản trị địa phương.

Đồng chí Nguyễn Tiến Đạt - Giám đốc Sở Nội vụ kiểm tra mô hình chính quyền hai cấp tại xã Mường Ảng

Chủ trương này không chỉ là sự thay đổi về tổ chức, mà còn là cuộc cách mạng trong tư duy quản trị địa phương, khi cấp huyện giải thể, quyền lực và trách nhiệm được chuyển trực tiếp xuống cấp xã, giúp chính quyền gần dân hơn, sát thực tế hơn và phản ánh chính sách nhanh hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Theo đồng chí Lê Thành Đô - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên: Sau hơn 3 tháng vận hành, bộ máy mới đã ổn định tổ chức và phát huy hiệu quả bước đầu. Các cơ quan, đơn vị sau sáp nhập hoạt động thông suốt, không gián đoạn nhiệm vụ; quyền hạn và trách nhiệm được phân định rõ hơn giữa tỉnh và xã, giúp rút ngắn quy trình điều hành, tăng tính chủ động của cơ sở.

Một trong những kết quả rõ nét nhất là bộ máy hành chính được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, qua đó rút ngắn quy trình chỉ đạo và phản hồi. 45 Trung tâm Phục vụ hành chính công từ cấp tỉnh đến cấp xã đồng loạt đi vào hoạt động, giúp giải quyết thủ tục hành chính nhanh hơn, minh bạch hơn. Việc phân cấp, phân quyền mạnh trong các lĩnh vực đất đai, giáo dục, công thương, xây dựng… đã mở rộng không gian chủ động cho cấp xã, đồng thời giảm áp lực cho cấp tỉnh. Nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa như Mường Nhé, Nậm Pồ - nơi từng gặp khó khăn trong tiếp cận các dịch vụ công, nay có thể xử lý trực tiếp các thủ tục ngay tại trụ sở xã. Đây là một bước tiến lớn về tính phục vụ, góp phần rút ngắn khoảng cách hành chính giữa chính quyền và người dân. Ba tháng qua, Điện Biên đã vừa làm vừa hoàn thiện, vừa rút kinh nghiệm, vừa điều chỉnh. Những vướng mắc trong phân cấp, điều hành, phối hợp công việc được xử lý nhanh, hạn chế tối đa tình trạng “nghẽn” thủ tục, chồng chéo thẩm quyền. Quan trọng hơn cả người dân bắt đầu cảm nhận được sự thay đổi thực chất trong phong cách làm việc của chính quyền cơ sở. Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: “Mô hình chính quyền hai cấp là mô hình gần dân, sát dân, dù còn khó khăn ban đầu, nhưng hướng đi này phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh, khẳng định quyết tâm cải cách để phục vụ người dân tốt hơn”. Theo báo cáo của Sở Nội vụ, so với trước đây, thời gian giải quyết hồ sơ, văn bản hành chính trung bình giảm 25–30%, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, nhờ cắt bỏ các khâu trung gian và áp dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ giúp giảm chi phí, thời gian, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, công khai trong hoạt động của chính quyền, tạo dựng niềm tin của người dân và doanh nghiệp.

Đồng chí Nguyễn Tiến Đạt - Giám đốc Sở Nội vụ và Đoàn công tác kiểm tra tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Búng Lao

Song hành với hiệu quả bước đầu là bài toán nhân sự cấp xã – một trong những thách thức lớn nhất hiện nay. Sau khi chuyển giao chức năng từ cấp huyện về xã, khối lượng công việc tại cơ sở tăng mạnh, trong khi đội ngũ công chức chưa kịp thích ứng cả về số lượng và chất lượng. Theo rà soát của Sở Nội vụ, nhiều xã đang thiếu nhân sự có chuyên môn sâu, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, tài chính – kế toán, xây dựng, quy hoạch, y tế, giáo dục. Thậm chí, nhiều xã không có công chức chuyên ngành công nghệ thông tin, trong khi đây lại là lĩnh vực then chốt để triển khai chuyển đổi số cơ sở. Ngược lại, ở một số địa bàn lại dôi dư nhân sự hành chính, gây lãng phí nguồn lực. Trước thực tế đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nội vụ phối hợp các sở, ngành rà soát, điều tiết nhân sự giữa các xã, để bố trí lại cán bộ phù hợp chuyên môn. Đồng thời biệt phái cán bộ có trình độ chuyên môn từ tỉnh về cơ sở ở những vị trí còn thiếu, bên cạnh đó, mở rộng hình thức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở. Trong bối cảnh Điện Biên đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, mô hình chính quyền hai cấp được coi là nền tảng thuận lợi để triển khai chính quyền điện tử, chính quyền số. Tại xã Thanh Nưa, mỗi ngày Trung tâm hành chính công tiếp nhận hàng chục hồ sơ điện tử. Cán bộ “một cửa” không còn chờ văn bản từ cấp huyện, mà trực tiếp xử lý và phản hồi trên hệ thống. Bà Nguyễn Thị Tươi, người dân xã Thanh Nưa, chia sẻ: “Trước đây đi lại mấy lượt lên huyện mới xong giấy tờ, nay nộp ở xã là được xử lý luôn. Thủ tục nhanh, thái độ của cán bộ niềm nở, tôi cảm thấy chính quyền thực sự gần dân hơn”.

Ba tháng là khoảng thời gian ngắn, nhưng đủ để thấy bước khởi đầu vững chắc của một mô hình hành chính hiện đại. Con đường phía trước còn nhiều việc phải làm – đặc biệt là về nhân lực và thể chế – nhưng Điện Biên đã lựa chọn đúng hướng đi: cải cách để phát triển, xây dựng một nền hành chính phục vụ, vì nhân dân, vì sự phát triển bền vững của tỉnh như lời Chủ tịch UBND tỉnh Lê Thành Đô khẳng định: “Chính quyền hai cấp là mô hình mới, nhưng bước đầu đã thể hiện rõ tính ưu việt – chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn. Khó khăn là tất yếu, nhưng với sự quyết liệt trong chỉ đạo, tôi tin rằng Điện Biên sẽ sớm khắc phục, vận hành hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân”./.