Dienbien.gov.vn - Trong 19 dân tộc anh em đang sinh sống trên địa bàn tỉnh Điện Biên, mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa riêng thể hiện qua các trò chơi dân gian trong lễ hội truyền thống của dân tộc mình. Trong đó các trò chơi như: Táu lasa (rùa ấp trứng), ngu kìn khiết (rắn bắt ngoé), pít mắc tành xúc(hái dưa chín), sừa khốp mù (hổ bắt lợn) là những trò chơi thể hiện nét văn hóa độc đáo của dân tộc Lào ở bản Na Sang, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên thường được tổ chức trong các lễ hội.

Trò chơi Táu lasa (rùa ấp trứng) đặc sắc của dân tộc Lào

Các trò chơi thể hiện sức khỏe dẻo dai, tinh thần đoàn kết của người chơi và mang tính cộng đồng dân tộc rất cao. Tuy nhiên trong xu thế hội nhập hiện nay do nhiều yếu tố tác động khác nhau nên các giá trị văn hóa truyền thống nói chung và các trò chơi dân gian nói riêng đang có nguy cơ bị mai một thay vào đó là những trò chơi tiêu khiển hiện đại. Thực tế ấy khiến chúng ta nghĩ tới việc phục hồi, bảo tồn và phát huy các giá trị của trò chơi dân gian với tư cách một di sản văn hóa phi vật thể và như một giải pháp cân bằng đời sống văn hóa giải trí theo hướng lành mạnh, bền vững cho dân tộc.

Bà Phạm Minh Châu, Trưởng phòng Văn hoá - Thông tin, huyện Điện Biên nói: “Trước kia chỉ có một số những người cao tuổi, những người am hiểu mới có thể thông thuộc và hiểu được nội dụng của các trò chơi đó. Nhưng hiện nay đã được chúng tôi hướng dẫn các nghệ nhân để vào những việc làm cụ thể để cho cơ sở trực tiếp hướng dẫn truyền dạy cho thế hệ trẻ. Sự hưởng ứng đó, qua các lễ hội, thế hệ trẻ sẽ tìm hiểu, gắn bó và tham gia vào các hoạt động trò chơi dân gian, tín ngưỡng của dân tộc mình”. 

Một trong những trò chơi thu hút nhiều người đến xem cổ vũ bởi sự lạ mắt đó là trò chơi Táu lasa hay còn gọi là rùa ấp trứng, đây là trò chơi không giới hạn người tham gia. Người Lào quan niệm khi rùa đẻ trứng sẽ có trời mưa, khi trời mưa thì muôn vật sẽ trở mình sinh sôi, nảy nở, con người sẽ bước vào mùa vụ mới. Thông qua hình tượng rùa ấp trứng để nói lên mong muốn của người dân về một năm mới, mưa thuận gió hoà. Thu hút được không ít sự tò mò của người xem là trò Ngu kìn khiết hay gọi là rắn bắt ngóe. Ý nghĩa của trò chơi này cho thấy một quy luật tự nhiên diễn ra hết sức logic, chặt chẽ và phù hợp gắn với đời sống tinh thần của người dân. Nếu như trò rắn bắt ngóe mang lại sự hồi hộp cho người xem bởi những pha đuổi nhau, thì trò chơi Pít mắc tành, hái quả dưa chín lại mang tiếng cười nhiều đến với khán giả. Trò chơi nói lên một năm mưa thuận gió hòa mùa màng bội thu, người dân có một năm no đủ.

Bà Lường Thị Sao May - Bản Na Sang I, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên chia sẻ: Chúng tôi sẽ khai thác dần dần các trò chơi dân gian của dân tộc lào để bảo tồn truyền dạy cho con cháu mai sau các phong tục tập quán. Từ đó, lưu truyền, giữ lại, phát triển các trò chơi dân gian của dân tộc mình không bị mai một.

Các trò chơi dân gian tuy đơn giản nhưng vẫn giữ được nét văn hóa độc đáo riêng biệt của dân tộc và được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác. Việc phát huy, quảng bá, gìn giữ những trò chơi dân gian của các dân tộc tỉnh Điện Biên trong giai đoạn hiện nay càng cần được quan tâm, đẩy mạnh và phải gắn với các lễ hội, với phong trào thể dục thể thao quần chúng, với phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Từ đó, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc./.

Ngọc Thủy